Ngày 21/5, Laura Marroni, CEO công ty DAN Europe – đơn vị quản lý đội thợ lặn tìm kiếm thi thể 5 du khách Italy tại Maldives – công bố những phát hiện mới có thể giải mã nguyên nhân vụ tai nạn lặn biển tồi tệ nhất lịch sử quốc đảo này.

Thảm kịch lặn biển xảy ra tại hệ thống hang động ngầm ở đảo san hô Vaavu, Maldives hôm 14/5 khiến 5 khách Italy thiệt mạng. Họ là các nhà khoa học và sinh viên của Đại học Genoa (Italy). Nhóm do Giáo sư Monica Montefalcone, 51 tuổi, dẫn đầu, tiến hành lặn để nghiên cứu về một loài san hô chưa được công bố. Trong nhóm tử nạn có Giorgia Sommacal, 22 tuổi, con gái bà Montefalcone.

Theo đội cứu hộ, hang động nơi xảy ra sự việc nằm ở độ sâu khoảng 50 m so với mặt nước. Đoạn đầu là một vòm hang lớn, rất sáng và có đáy cát. Đi xuyên qua, họ thấy một hành lang rất ít ánh sáng nhưng có thể nhìn tốt khi sử dụng đèn chuyên dụng.

Hành lang này dài gần 30 m, rộng 3 m và dẫn đến hang thứ hai. Nơi này có không gian lớn, hình tròn và không có ánh sáng tự nhiên. Nằm giữa hành lang này và khoang thứ hai là một bãi cát ngầm.

Việc vượt qua bãi cát để đi vào khoang thứ hai rất dễ nhưng khi rời đi, bãi cát này trông như một bức tường che khuất hành lang lối ra.

Phía bên trái bãi cát ngầm là một hành lang khác dài vài chục mét. Thi thể của các nạn nhân đều được tìm thấy bên trong hành lang này, cho thấy có thể họ đã nhầm nó với lối ra chính xác, theo bà Marroni. Bà nhận định nếu nhóm khách Italy đi nhầm vào hành lang đó, việc quay trở lại sẽ rất khó khăn, đặc biệt với lượng khí dự trữ có hạn.

Nhóm 5 người Italy sử dụng các bình khí tiêu chuẩn, đồng nghĩa với việc họ chỉ có dưới 10 phút ở độ sâu đó để khám phá khoang hang thứ hai.

“Việc nhận ra mình đi sai đường và còn lại ít không khí, có lẽ sau khi đã bơi qua bơi lại để tìm đường, thật sự kinh khủng. Khi đó bạn sẽ thở gấp hơn và lượng khí cung cấp sẽ giảm xuống”, bà nói thêm.

Sami Paakkarinen, một trong ba thợ lặn cứu hộ người Phần Lan tham gia vớt các thi thể, phủ nhận giả thuyết nhóm khách bị hút vào trong hang như phán đoán trước đó của Alfonso Bolognini, Chủ tịch Hiệp hội Y học Dưới nước và Cao áp Italy.

Ông Bolognini từng đưa ra giả thuyết rằng nhóm người có thể đã bị hút vào hệ thống hang động bởi một dòng hải lưu mạnh do cấu trúc lối vào đặc biệt – còn gọi là “hiệu ứng Venturi” (khi dòng nước tăng tốc để duy trì lưu lượng liên tục qua một lối đi hẹp, gây sụt giảm áp suất và tạo ra một lực hút chân không mạnh).

Thợ lặn Sami cho biết ở hiện trường, dòng nước di chuyển theo một hướng trong 12 tiếng và sau đó di chuyển theo hướng ngược lại trong 12 tiếng tiếp theo, tạo ra các dòng chảy tuần hoàn liên tục. Các dòng chảy tại đây rất dễ phán đoán và khi đội cứu hộ tiến vào hang, họ chỉ cảm thấy “một dòng chảy nhẹ”.

“Nó không đủ mạnh để hút ai cả”, ông nói.

Năm nạn nhân người Italy gồm Giáo sư sinh thái học biển Monica Montefalcone (Đại học Genoa), con gái bà – Giorgia Sommacal, hai nhà nghiên cứu Federico Gualtieri, Muriel Oddenino và hướng dẫn viên Gianluca Benedetti. Đại diện Đại học Genoa xác nhận nhóm đang thực hiện sứ mệnh khoa học giám sát môi trường biển và tác động của biến đổi khí hậu.

Một thợ lặn thuộc quân đội Maldives cũng tử vong trong quá trình tìm kiếm nhóm khách Italy mất tích.

Lặn hang động mang tính kỹ thuật cao, nguy hiểm, đòi hỏi phải có khóa đào tạo chuyên biệt, thiết bị đặc dụng và các quy trình an toàn nghiêm ngặt. Rủi ro khi lặn sẽ rất cao trong môi trường thợ lặn không thể bơi thẳng lên mặt nước.

Các chuyên gia cho biết thợ lặn rất dễ bị mất phương hướng hoặc lạc đường bên trong hang động, đặc biệt khi những đám mây trầm tích bị khuấy động có thể làm giảm mạnh tầm nhìn.

Đám mây trầm tích là hiện tượng lớp bùn mịn, bụi xốp tích tụ lâu năm dưới đáy hang bị khuấy động do cú quẫy chân vịt hoặc bong bóng khí của thợ lặn. Nó gây ra màn sương mù đục, triệt tiêu tầm nhìn về bằng không chỉ trong vài giây khiến đèn pin lặn cũng vô tác dụng.

Trong 6 năm qua, Maldives – quốc gia với 1.192 hòn đảo san hô – ghi nhận ít nhất 112 du khách tử vong liên quan đến các hoạt động trên biển, trong đó 42 trường hợp do tai nạn lặn bình khí hoặc lặn ống thở.

Hoài Anh (Theo CBS, Sun, Independent)