Chia sẻ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Davos, Thụy Sĩ) mới đây, tỷ phú Jensen Huang nhận định thị trường lao động đang có sự đảo chiều mạnh mẽ. Trong bối cảnh sinh viên tốt nghiệp ngày càng chật vật tìm việc do bất ổn kinh tế và sự thay thế của AI, những cơ hội đổi đời sắp tới sẽ không nằm ở Phố Wall hay các công ty công nghệ Thung lũng Silicon, mà ở các công trường xây dựng.

Theo người đứng đầu Nvidia, cuộc đua xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ phục vụ AI đang buộc các tập đoàn công nghệ phải mở rộng hạ tầng ở quy mô “chưa từng có trong lịch sử”. Tổng chi tiêu vốn toàn cầu cho lĩnh vực này dự kiến chạm mốc 7.000 tỷ USD vào cuối thập kỷ.

“Làn sóng này kéo theo nhu cầu khổng lồ về lao động trực tiếp, từ thợ ống nước, thợ điện đến công nhân xây dựng và lắp đặt kỹ thuật”, ông Huang nói.

Ông gọi đây là thời điểm mà những người làm nghề lao động kỹ thuật (tradecraft) tìm thấy vị thế mới. “Bạn không cần bằng tiến sĩ khoa học máy tính để có thu nhập tốt trong kỷ nguyên này”, CEO Nvidia nhấn mạnh. Ông dẫn chứng rằng việc xây dựng và duy trì các “nhà máy AI” (trung tâm dữ liệu) đòi hỏi tay nghề thực tế mà AI chưa thể thay thế.

Các số liệu từ thị trường Mỹ đang chứng minh dự báo của ông Huang. Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) ước tính nước này sẽ thiếu hụt khoảng 81.000 thợ điện mỗi năm trong giai đoạn 2024-2034. Một báo cáo khác của McKinsey cũng chỉ ra nhu cầu bổ sung 130.000 thợ điện, 240.000 công nhân xây dựng và 150.000 giám sát công trình để đáp ứng cơn khát hạ tầng.

Không chỉ Jensen Huang, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn cũng nhìn thấy sự dịch chuyển này, dù ở góc độ đáng lo ngại hơn cho dân văn phòng.

Jim Farley, CEO Ford, từng cảnh báo rằng trong khi AI đang dần thu hẹp cánh cửa cho lao động cổ cồn trắng (white-collar), nước Mỹ lại thiếu hụt trầm trọng lao động cổ cồn xanh (blue-collar). Ông cho biết tuyển dụng nhân sự mới tại các công ty công nghệ đã giảm một nửa so với năm 2019, trong khi ngành sản xuất thiếu hàng trăm nghìn công nhân.

“Giấc mơ đưa sản xuất quay lại nước Mỹ sẽ khó thành hiện thực nếu không có thợ lành nghề”, CEO Ford nói và đặt vấn đề về việc hệ thống giáo dục vẫn đang định hướng quá nhiều người trẻ vào con đường đại học truyền thống thay vì học nghề.

Đồng quan điểm, Larry Fink, CEO của quỹ đầu tư BlackRock, cũng cho rằng thiếu thợ điện đang là “nút thắt cổ chai” lớn nhất đối với sự phát triển của AI. Ngay cả khi nguồn vốn hàng nghìn tỷ USD đã sẵn sàng, các dự án trung tâm dữ liệu vẫn có thể đình trệ vì không tìm đâu ra người lắp đặt hệ thống năng lượng phức tạp cho chúng.

Ngọc Ngân (Theo Fortune, Bloomberg)