“Các đảm bảo an ninh là tối quan trọng và hoàn toàn cần thiết”, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ngày 31/8 cho biết khi trả lời phỏng vấn, đề cập đến kế hoạch bảo vệ Ukraine hậu xung đột với Nga. “Chúng tôi có lộ trình rõ ràng và đã đạt được thống nhất tại Nhà Trắng. Công việc đang tiến triển rất tốt”.

Bà cho hay các nước châu Âu đang soạn thảo kế hoạch chi tiết cho “đợt triển khai quân đội đa quốc gia với hậu thuẫn từ Mỹ”. “Tổng thống Trump đã trấn an chúng tôi rằng Mỹ sẽ tham gia, đóng vai trò hậu thuẫn. Điều đó rất rõ ràng và đã được khẳng định lại nhiều lần”, Chủ tịch EC nói thêm.

Thông tin được đưa ra khi bà von der Leyen công du các quốc gia Đông Âu thuộc EU giáp Nga hồi cuối tuần, trong đó bà tập trung vào nỗ lực thúc đẩy tăng chi tiêu quốc phòng và củng cố khả năng sẵn sàng chiến đấu của lục địa.

Ukraine yêu cầu các đồng minh phương Tây phải đưa ra cam kết an ninh cụ thể với Kiev, trong đó có việc điều quân đội tới nước này. Đây là điều kiện tối quan trọng của Ukraine đối với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào nhằm chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài hơn ba năm qua.

Lực lượng được thiết lập dự kiến gồm hàng chục nghìn binh sĩ do châu Âu lãnh đạo, với những hỗ trợ từ Mỹ về hệ thống chỉ huy và kiểm soát cùng các phương tiện tình báo, giám sát. Thỏa thuận đã được thống nhất tại cuộc họp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các lãnh đạo cấp cao châu Âu hồi tháng trước.

Bà von der Leyen cho hay tuần trước, các lãnh đạo quốc phòng thuộc “liên minh thiện chí” ủng hộ Kiev đã họp mặt và “đưa ra những kế hoạch khá cụ thể” về việc xây dựng một lực lượng quân đội hiệu quả ở Ukraine.

“Tất nhiên, việc này luôn cần quyết định chính trị của những nước liên quan, bởi điều động quân đội là một trong những quyết định chủ quyền quan trọng nhất của quốc gia”, Chủ tịch EC lưu ý. “Nhưng chúng tôi đều cảm nhận được tính cấp bách. Mọi việc đang tiến triển”.

Bà von der Leyen nói thêm EC sẽ tìm kiếm các nguồn tài trợ mới nhằm cung cấp “nguồn lực tài chính bền vững cho lực lượng vũ trang Ukraine như một phần của đảm bảo an ninh”.

Sau thỏa thuận hòa bình, Kiev sẽ cần “một số lượng binh sĩ khá lớn, họ cần mức lương tốt và tất nhiên là thiết bị hiện đại. Chắc chắn EU sẽ phải đóng góp”, bà nhấn mạnh.

Giới chuyên gia nhận định việc triển khai quân đội phương Tây tới Ukraine hậu xung đột sẽ hỗ trợ đáng kể cho Kiev, tạo thành thế răn đe vững chắc nhằm ngăn Moskva tấn công trong tương lai.

Theo ba nhà ngoại giao am hiểu vấn đề, các quan chức châu Âu dự kiến họp tại Paris vào ngày 4/9 theo lời mời từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron để tiếp tục các cuộc thảo luận về vấn đề đảm bảo an ninh cho Ukraine.

Vũ Hoàng (Theo FT, Reuters, AFP)