Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Quang Hải, nguyên Phó giám đốc Trung tâm Kỹ thuật cao, Bệnh viện Châm cứu Trung ương, nhận định ô nhiễm không khí tác động trực tiếp đến phổi, dễ dẫn đến nhiễm trùng, hen suyễn hoặc ung thư. Ngoài các biện pháp phòng vệ bên ngoài như đeo khẩu trang, vệ sinh nhà cửa, bác sĩ Hải nhấn mạnh chế độ dinh dưỡng đóng vai trò lá chắn quan trọng giúp cải thiện chức năng phổi từ bên trong.

Theo y học cổ truyền, quả lê và quất là hai loại trái cây đứng đầu bảng về công dụng bồi bổ phế. Lê (tuyết lê) vị chua ngọt, tính mát, có khả năng nhuận phế, thanh nhiệt, giảm ho và tiêu đờm. Người dân nên ăn trực tiếp hoặc chưng lê với đường phèn, mật ong để tối ưu hóa công năng bảo vệ phổi.

Tương tự, quả quất giúp thanh nhiệt, giải độc và điều hòa khí, đặc biệt hiệu quả với trẻ nhỏ, người già hoặc người có tiền sử hen suyễn. Món siro quất chưng đường phèn có tác dụng dưỡng âm, bổ khí, trị ho và giảm triệu chứng viêm nhiễm đường hô hấp do ngoại cảm phong nhiệt.

Nhóm củ quả như cà rốt, su hào cũng hỗ trợ tích cực cho lá phổi nhờ hàm lượng dinh dưỡng cao. Cà rốt chứa nhiều beta carotene, vitamin C và chất chống oxy hóa lycopene giúp bảo vệ phổi, giảm nguy cơ ung thư. Su hào tính mát, vị ngọt, phù hợp dùng cho người bị ho đờm vàng, đau rát họng hoặc viêm xoang mũi. Bên cạnh đó, mộc nhĩ với đặc tính giải độc, bổ huyết, hoạt huyết là lựa chọn tốt để chế biến món ăn hàng ngày nhằm làm sạch phổi, giảm tình trạng khô rát họng, háo nước.

Mật ong được xem như vị thuốc tự nhiên giúp kháng khuẩn, kháng viêm và thúc đẩy tế bào phổi hồi phục nhanh chóng. Chuyên gia khuyên dùng mật ong kết hợp với các thảo dược Đông y như bách hợp, tang diệp, ngân nhĩ hay bồ công anh để tăng hiệu quả thanh nhiệt, thải độc tố, trị ho khan và dị ứng. Các nghiên cứu khoa học cũng chỉ ra mật ong có khả năng phòng chống nhiễm khuẩn đường hô hấp hiệu quả hơn một số loại thuốc ho thông thường.

Ngoài chế độ dinh dưỡng, tờ Times of India dẫn lời các chuyên gia khuyến nghị duy trì thói quen tập thở và ho có kiểm soát để làm sạch phổi tự nhiên. Bài tập thở bụng (thở cơ hoành) giúp mở rộng phổi và tăng lượng oxy cho máu, thực hiện bằng cách ngồi thoải mái, một tay đặt lên ngực, tay kia lên bụng, hít sâu bằng mũi để bụng phình lên rồi thở ra từ từ qua miệng. Kỹ thuật ho có kiểm soát hỗ trợ tống khứ chất nhầy dư thừa, thực hiện bằng cách ngồi thẳng, hít sâu và ho nhẹ hai đến ba tiếng khi ngả người về phía trước.

Người dân cũng có thể áp dụng phương pháp xông hơi nước nóng kèm tinh dầu bạc hà, bạch đàn để làm giãn nở đường hô hấp, làm loãng dịch nhầy trong những ngày chất lượng không khí kém. Tại không gian sống, việc trang bị máy lọc không khí có màng lọc HEPA sẽ hỗ trợ loại bỏ bụi mịn, phấn hoa, khói thuốc và các tác nhân gây dị ứng, tạo môi trường trong lành cho hệ hô hấp phục hồi.

Thúy Quỳnh