Chuyến xe sách đi khắp Thái Lan

Xe tải sách Somelee dự định phủ khắp 77 tỉnh thành Thái Lan trong vòng hai năm, mong muốn lan rộng văn hóa đọc.

Theo South China Morning Post, chuyến xe đã đến khoảng 25 địa điểm của Thái Lan. Nhóm Somelee gồm năm người, trong đó có Borisat Pongwat – người lên ý tưởng và Yasawath Chuthivisitrathikul – quản lý dự án tại PS Publishing, các hiệu sách, hội chợ văn học tập trung ở Bangkok và các trung tâm đô thị lớn khác.

Ban đầu, danh mục sách của Somelee tập trung vào tiểu thuyết, truyện ngắn và thơ ca Thái Lan, trước khi mở rộng sang văn học thiếu nhi. Tuy nhiên, nhóm nhận ra thị hiếu đọc sách có sự khác nhau đáng kể giữa các vùng miền.

Người lái xe tải Jarungdach Phosri cho biết tại một số điểm dừng, người đọc có nhu cầu cao đối với văn học dịch, trong khi các nơi khác lại chuộng truyện ngắn hay tác phẩm Thái Lan. Nhóm ghi nhận mọi phản ứng của độc giả để cải thiện việc lựa chọn sách cho các chuyến tiếp theo.

”Ngoài bán sách, chúng tôi được gặp gỡ bạn đọc. Có những người chúng tôi chỉ từng trò chuyện qua màn hình, giờ có cơ hội gặp và trao đổi ý tưởng. Đó là điều khiến công việc này trở nên đáng giá hơn”, ông Jarungdach nói.

Để bảo đảm nguồn hàng luôn đầy đủ, Somelee gửi trước các lô sách đến những khách sạn dọc tuyến đường dự kiến đi qua. Trong khi đó, chủ các quán cà phê địa phương cho họ lời khuyên du lịch và giúp sắp xếp chỗ ở.

Chi phí vận hành là gánh nặng thường trực, gồm nhiên liệu, nơi ở và thiết bị, trong khi lượng khách đến các điểm dừng xa xôi khó dự đoán được. Ngoài ra, yếu tố thời tiết xấu, nhất là mưa lớn có thể làm gián đoạn hoạt động trong nhiều ngày.

Nhóm lái xe đến những nơi xa thủ đô Bangkok để gặp gỡ bạn đọc, thực hiện giảm giá 15-30%, đôi khi lên đến hơn 50% cho sinh viên. ”Chúng tôi muốn thúc đẩy văn hóa đọc, chào đón cả những người thích đọc lẫn ai chưa từng có thói quen này. Sau đó, chúng tôi giữ liên lạc với họ qua mạng xã hội để nuôi dưỡng tình yêu đọc sách dài hạn”, đại diện của Somelee nói.

Tại Việt Nam, họa sĩ Trần Đại Thắng – sáng lập Đông A Books – đang triển khai dự án tương tự có tên Sách đến mọi nhà, được nhiều người quan tâm. Anh cùng hai cộng sự lái một chiếc xe tải 6,5 tấn, chở khoảng 2.000 cuốn sách qua nhiều tỉnh thành, mở bán tại từng điểm dừng và gặp gỡ trực tiếp độc giả.

Trần Đại Thắng không lập đề án, đặt mục tiêu phải đi bao nhiêu tỉnh thành hay chuẩn bị kế hoạch cụ thể cho chuyến đi. Anh đặt ra nguyên tắc không sử dụng tiền của công ty. Khoản bán sách được dùng để mua nhiên liệu, ăn uống, thuê chỗ ở và chi trả các khoản phát sinh dọc đường. Đoàn cũng mang theo lều và gạo để dự phòng những ngày không bán được, dù trên thực tế chỉ đôi khi phải ngủ lều.

Sau hơn ba tháng, điều khiến họa sĩ Trần Đại Thắng bất ngờ là sự quan tâm của độc giả đối với sách, nhất là trẻ em. Việc trực tiếp đứng bán các ấn phẩm khiến anh nhìn lại công việc đã làm hơn hai thập niên.

“Tôi vẫn nghĩ mình hiểu độc giả. Nhưng có lẽ phải đến khi mang sách đi bán từng ngày, đứng trước người mua, tôi mới thấy mình còn rất nhiều điều phải học”, anh nói.

Phương Linh