Cư dân thành thị Trung Quốc ‘đau đầu’ vì khan hiếm chỗ đỗ ôtô

Số lượng ôtô tăng nhanh hơn sự phát triển của hạ tầng khiến bãi đỗ xe trở thành “điểm nóng” mâu thuẫn tại nhiều đô thị Trung Quốc.

Năm 2018, một khu chung cư ở thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam hoàn thiện nhưng rơi vào cảnh ế ẩm do thiếu trường học và hạ tầng giao thông. Căn hộ bán chậm khiến bãi đỗ xe cũng không có người mua.

Giữa lúc chủ đầu tư cạn vốn, một phụ nữ họ Wu quyết định chi 14 triệu nhân dân tệ (khoảng 2 triệu USD) mua 196 chỗ đỗ xe, chiếm 40% tổng sức chứa của dự án.

Những năm sau, khi hạ tầng khu vực đồng bộ, căn hộ bán hết, nhu cầu đỗ ôtô tăng vọt. Bà Wu cho thuê một số chỗ với giá 500 nhân dân tệ (75 USD) mỗi tháng, gấp đôi giá gốc. Khi cư dân đề nghị giảm xuống 300 nhân dân tệ, bà từ chối.

Chủ nhân 196 chỗ đỗ xe rao bán các vị trí với giá khoảng 100.000 nhân dân tệ (15.000 USD). Một số vị trí đẹp có giá cao hơn tới 80% so với thời điểm 2018.

Việc này khiến cộng đồng cư dân bất bình. Họ cho rằng bà Wu lợi dụng tình trạng khan hiếm hạ tầng thiết yếu để trục lợi, trong khi nhiều người sống tại đây phải chật vật tìm chỗ để xe. Một nhóm người yêu cầu bà bán lại bằng giá gốc.

Sau khi chính quyền địa phương hòa giải bất thành, nhóm cư dân khởi kiện, yêu cầu tòa án hủy hợp đồng mua bán giữa bà Wu và chủ đầu tư. Nguyên đơn lập luận bãi đỗ xe là hạ tầng thiết yếu, không thể để một cá nhân thâu tóm nhằm kiếm lời.

Tại phiên xử đầu năm 2024, tòa án địa phương tuyên bà Wu thắng kiện. Cơ quan xét xử xác định khi chủ đầu tư mở bán, mọi cư dân đều có quyền mua nhưng đã từ chối. Bà Wu chủ động bỏ vốn và chấp nhận rủi ro khi dự án chưa rõ triển vọng. Pháp luật Trung Quốc cũng không giới hạn số lượng chỗ đỗ xe mà một cá nhân được phép sở hữu. Giao dịch này hoàn toàn hợp pháp.

Gần đây, vụ kiện của bà Wu được dư luận khơi lại trong bối cảnh tình trạng thiếu bãi đỗ xe đang châm ngòi cho hàng loạt vụ tranh chấp tại các đô thị Trung Quốc. Theo dữ liệu từ Bộ Công an nước này, lượng ôtô đăng ký tính đến hết năm 2025 đã vượt mốc 330 triệu chiếc, dẫn đến thiếu hụt ít nhất 50 triệu chỗ đỗ tại các thành phố lớn.

Sự chênh lệch cung cầu khiến bãi đỗ xe trở thành “điểm nóng” mâu thuẫn tại các khu dân cư. Truyền thông địa phương liên tục ghi nhận các trường hợp cư dân tự ý khoan đường lắp khóa cơ học để chiếm dụng không gian chung, dùng vật cản hoặc thậm chí để người nhà đứng giữ chỗ.

Phóng sự của Nhân dân Nhật báo hồi tháng 8 cho thấy tại nhiều đô thị, người dân tranh giành chỗ đỗ, đậu xe trên lối cứu hỏa hoặc bãi cỏ, gây mất an toàn giao thông. Ngoài ra, các hành vi trả đũa như cào xước sơn, chọc thủng lốp hay khóa bánh xe của hàng xóm diễn ra phổ biến.

Giới chuyên gia nhận định, khi các quy định pháp lý về sở hữu không gian chung chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng phương tiện cá nhân, cuộc chiến giành chỗ đỗ ôtô sẽ tiếp tục là thách thức an ninh trật tự lớn tại Trung Quốc.

Tại Việt Nam, tranh chấp quyền lợi liên quan đến bãi đỗ ôtô cũng là vấn đề phổ biến ở nhiều khu chung cư. Theo quy định của Luật Nhà ở hiện hành, chỗ để ôtô không thuộc quyền sở hữu chung của các cư dân. Chủ đầu tư có quyền quyết định bán, cho thuê hoặc tự quản lý diện tích đỗ ôtô, và người mua có quyền sở hữu riêng tư đối với tài sản này.

Nhật Minh (Theo Sina, SCMP)