Warren Neo, 29 tuổi, tốt nghiệp ngành Kinh doanh Đại học Công nghệ Nanyang năm 2023. Khác với số đông bạn bè, anh đang làm nhân viên pha chế toàn thời gian. “Tôi phát hiện đam mê pha cà phê lúc làm thêm”, Neo kể. Anh nói đang theo đuổi nghề pha chế nhưng vẫn chuẩn bị sẵn hướng quay lại làm văn phòng nếu cần.

Neo thuộc nhóm lao động học vấn vượt yêu cầu công việc tại Singapore. Khảo sát do Bộ Nhân lực nước này công bố đầu tháng 4 trên 33.000 hộ gia đình chỉ ra 19,4% lực lượng lao động sở hữu bằng cấp cao hơn vị trí hiện tại. Tỷ lệ này tăng so với mức 16,3% của năm 2015. 90% trong số này cho biết họ tự nguyện chọn công việc dưới trình độ để ưu tiên sự ổn định, tính linh hoạt và cơ hội phát huy kỹ năng.

Neo nói anh không hối hận khi nhận lương thấp hơn làm văn phòng. “Tôi có thể theo đuổi đam mê và giúp người khác hòa nhập văn hóa ngành pha chế”, anh cho biết.

Năm ngoái, kỹ sư vừa tốt nghiệp Gerald Lee, 26 tuổi, cũng chọn làm tư vấn tài chính – vị trí chỉ yêu cầu bằng cao đẳng. Từng thực tập trong ngành công nghệ, Lee nhận thấy môi trường này quá gò bó.

“Tính chất ngồi một chỗ cùng số ngày phép ít ỏi khiến tôi chuyển hướng”, anh nói. Sự linh hoạt cùng mức lương không giới hạn của nghề tư vấn tài chính thu hút Lee. Anh di chuyển khắp Singapore, tiếp xúc nhiều người và đánh giá công việc mang lại nhiều ý nghĩa.

Giới chuyên gia cho rằng xu hướng này phản ánh sự thay đổi ưu tiên cá nhân thay vì khủng hoảng việc làm. Tỷ lệ 19,4% của Singapore hiện vẫn thấp hơn mức trung bình 21,6% tại các nền kinh tế thu nhập cao như Hàn Quốc, Mỹ và Anh.

Phó giáo sư Walter Edgar Theseira tại Đại học Khoa học Xã hội Singapore cho biết không ngạc nhiên khi phần lớn lao động tự nguyện chọn việc dưới chuẩn. Nhiều công việc yêu cầu bằng cấp thấp như bán hàng, bất động sản vẫn thu hút nhân sự học vấn cao. “Nhiều người chọn công việc này và kiếm nhiều tiền hơn vị trí đòi hỏi bằng đại học”, ông nói.

Dữ liệu khảo sát cũng chỉ ra tỷ lệ lao động trình độ đại học trở lên tại Singapore tăng từ 51,6% (năm 2015) lên 64% vào năm ngoái, vượt xa mức trung bình 41,2% ở các nước thu nhập cao. Phó giáo sư Kelvin Seah, Đại học Quốc gia Singapore, dự báo lương cử nhân có thể giảm khi nguồn cung quá lớn, làm giảm động lực học đại học vì mục tiêu thu nhập.

Dù vậy, nhiều bạn trẻ không coi việc lấy bằng đại học là lãng phí. Rachel Cheong, 25 tuổi, tốt nghiệp ngành Truyền thông và hiện làm thợ cắm hoa kiêm nhân viên pha chế bán thời gian.

“Tôi vui vì được đi học và thích khám phá các cơ hội nghề nghiệp khác”, Cheong nói. Sau khi tuột mất cơ hội làm việc toàn thời gian ngành truyền thông năm ngoái, cô tìm thấy đam mê cắm hoa khi phụ giúp một người bạn.

“Cắm hoa mang tính thực tế và cho tôi cơ hội sáng tạo. Tôi yêu thích những gì mình đang làm”, cô kể.

Minh Phương (Theo SCMP)