Tại một hội thảo về bất động sản Báo Tài chính – Đầu tư tổ chức ngày 12/5, TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính – tiền tệ Quốc gia, cho rằng thị trường hiện tồn tại khoảng trống lớn ở phân khúc nhà ở dành cho nhóm thu nhập trung bình từ 20-40 triệu đồng mỗi tháng. Đây là nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực rất lớn nhưng đang ở thế “lưng chừng”, khó tiếp cận cả nhà ở thương mại cao cấp lẫn nhà ở xã hội.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, cũng nhìn nhận hiện nay nhu cầu ở thực rất lớn nhưng nguồn cung nhà ở có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân vẫn còn hạn chế. Bà lấy ví dụ, quý I, cả nước có hơn 40.000 căn hộ đủ điều kiện đưa vào kinh doanh nhưng phân khúc nhà ở giá phù hợp và nhà ở xã hội chỉ chiếm hơn 7.000 căn (hơn 17%).

Do đó, phát triển “nhà ở thương mại giá phù hợp” đang trở thành giải pháp trọng tâm khắc phục tình trạng lệch pha cung – cầu. Đây loại hình nhà ở phát triển theo cơ chế thị trường nhưng có mức giá phù hợp hơn với khả năng chi trả của nhóm thu nhập trung bình.

Nhưng phân khúc này chưa được đề cập chính thức trong các văn bản quy định pháp luật. Tại hội thảo hôm nay, bà Hoàng Thu Hằng, cho biết Bộ Xây dựng đang nghiên cứu đưa nội dung này vào Luật Nhà ở sửa đổi và sẽ lấy ý kiến các bên trước khi hoàn thiện. Theo định hướng, đây sẽ là dòng sản phẩm nằm giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại cao cấp.

Một trong những nội dung được cơ quan quản lý nghiên cứu là cơ chế kiểm soát giá bán nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người mua nhà. Bộ Xây dựng cũng đang làm rõ ranh giới chính sách giữa nhà ở thương mại giá phù hợp và nhà ở xã hội, đồng thời xây dựng tiêu chí xác định đối tượng được tiếp cận để tránh tình trạng đầu cơ hoặc trục lợi chính sách.

Để phát triển được phân khúc này, các chuyên gia đánh giá điều quan trọng nhất vẫn là tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và rút ngắn quy trình cấp phép dự án. Nhiều thủ tục chồng chéo đang khiến thời gian triển khai kéo dài, làm tăng chi phí đầu vào và đẩy giá nhà leo thang.

“Muốn tăng nguồn cung và kéo giảm giá nhà, trước hết phải cải thiện quy trình cấp phép, đơn giản hóa thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian triển khai dự án”, ông Cấn Văn Lực nói.

Theo góp ý từ Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), phân khúc “nhà thương mại giá phù hợp” nên có giá khoảng 30-70 triệu đồng mỗi m2. Khác với nhà ở xã hội, loại hình này không phụ thuộc nhiều vào ưu đãi ngân sách và doanh nghiệp có thể được hưởng lợi nhuận tối đa 15% tổng vốn đầu tư.

Còn theo ông Cấn Văn Lực, các dự án nên hướng đến diện tích khoảng 70-100 m2, giá bán dao động 3-7 tỷ đồng mỗi căn tùy từng khu vực.

Ông cũng đề xuất sớm đưa Quỹ nhà ở quốc gia và các quỹ đầu tư tín thác vào vận hành để bổ sung thêm nguồn lực cho thị trường. Đồng thời, cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án và áp dụng linh hoạt bảng giá đất mới nhằm tránh làm chi phí đầu vào tăng quá cao, kéo theo giá nhà tăng thêm.

Ngoài câu chuyện thiếu nguồn cung nhà ở vừa túi tiền, đại diện Bộ Xây dựng cho rằng việc giá bất động sản vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân không chỉ vì chi phí đất đai hay đầu vào tăng cao mà còn liên quan tình trạng đầu cơ, “thổi giá” và thiếu minh bạch thông tin thị trường.

Để khắc phục, Bộ Xây dựng đang triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản, dự kiến vận hành đồng bộ từ ngày 1/7 tới. Hệ thống sẽ công khai thông tin pháp lý dự án, quy hoạch, giao đất, cấp phép, giao dịch và giá giao dịch bất động sản nhằm tăng tính minh bạch cho thị trường. Khi dữ liệu thị trường được công khai đầy đủ, người dân và nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để đưa ra quyết định, qua đó góp phần hạn chế đầu cơ và tình trạng tăng giá bất hợp lý.

Phương Uyên