Do Ngoc Minh Luong, sinh viên ngành Khoa học máy tính người Việt, vừa tốt nghiệp Đại học Quốc gia Seoul (SNU) – ngôi trường top 1 xứ kim chi. Dù sở hữu tấm bằng danh giá, Luong vẫn gặp rắc rối với thủ tục visa khi thực tập tại hai tập đoàn lớn.

“Ở một công ty, tôi là lứa nhân sự nước ngoài đầu tiên, nên họ mất rất nhiều thời gian để chuẩn bị tài liệu bảo lãnh vì không nắm rõ quy trình”, Lương kể lại.

Rosa Haque, người Bangladesh, tốt nghiệp Đại học Yonsei và có bằng thạc sĩ tại KAIST (Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc) gặp cảnh tương tự. Ngoài ra, cô còn gặp trở ngại vì không thấy bất cứ tin tuyển dụng nào cho sinh viên quốc tế trên hai nền tảng phổ biến là Google và Naver. Cô thường phải trực tiếp gửi email cho phòng nhân sự nhưng nhận lại lời khuyên: Hãy thi tuyển công khai cùng các ứng viên bản địa.

Theo dữ liệu của Bộ Giáo dục Hàn Quốc, số sinh viên quốc tế tìm được việc làm tại đây đã tăng từ 1.700 người (năm 2018) lên gần 5.000 người (năm 2024). Tuy nhiên, bức tranh thực tế lại kém tươi sáng hơn khi tổng số sinh viên tốt nghiệp cũng tăng gấp đôi trong cùng giai đoạn. Vì vậy, tỷ lệ có việc làm thực tế chỉ nhích nhẹ từ 9,6% lên khoảng 13,8%.

Trong khi đó, các khảo sát cho thấy từ 60-80% sinh viên quốc tế muốn tìm việc ở Hàn Quốc. Sự chênh lệch lớn này đang gây thất vọng cho nhiều người.

Park, nhân viên một công ty chuyên hỗ trợ các tập đoàn lớn của Hàn Quốc tuyển dụng nhân tài nước ngoài, nhận định số việc làm cho nhóm này đang giảm mạnh. Nếu có tuyển, các vị trí thường ở cấp điều hành, hiếm khi là nhân viên mới.

Cánh cửa vốn đã hẹp, lại đi kèm nhiều thách thức. Theo Rosa, Samsung, SK và các công ty khác đều có các bài kiểm tra chuẩn hóa riêng bằng tiếng Hàn thay vì tiếng Anh. Ngay cả ứng viên Hàn Quốc cũng phải mất hàng tháng để chuẩn bị cho các kỳ thi này, nên các ứng viên nước ngoài với khả năng tiếng Hàn hạn chế gặp bất lợi lớn.

Ngoài rào cản ngôn ngữ, sự phức tạp về thị thực cũng là yếu tố khiến doanh nghiệp ngại tuyển sinh viên quốc tế, theo Hugo Adam, du học sinh người Pháp tại SNU.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên quốc tế phải chuyển sang visa D-10 để được ở lại thực tập một năm. Tuy nhiên, để chuyển sang visa lao động chính thức (E-7) sau thời gian này, hồ sơ phải khớp với một trong 90 mã công việc với các yêu cầu cực kỳ khắt khe.

Chẳng hạn, một hướng dẫn về yêu cầu visa dài 450 trang có sẵn trên cổng thông tin nhập cư của chính phủ, nhưng chỉ bằng tiếng Hàn. Riêng phần về visa E-7 đã dài 105 trang.

Với các doanh nghiệp, việc bảo lãnh thường tốn kém, phức tạp về thủ tục hành chính và mất thời gian. Vì vậy nhiều nhà tuyển dụng tránh tuyển ứng viên nước ngoài, trừ khi đó là các vị trí có trình độ cao hoặc cần kỹ năng cụ thể.

Gánh nặng này khiến Andrua Haque, anh sinh đôi của Rosa, đi đến một quyết định trớ trêu khi bắt đầu khởi nghiệp. Dù là người nước ngoài, Andrua khẳng định “sẽ không cân nhắc việc thuê sinh viên quốc tế”.

Nói thêm, Andura cho biết ngoài phải đáp ứng quá nhiều giấy tờ, công ty còn phải đạt yêu cầu về tỷ lệ nhân viên Hàn Quốc và người nước ngoài. Điều đó có nghĩa là với một người nước ngoài được tuyển, công ty anh sẽ phải thuê thêm một nhân viên Hàn Quốc.

Trước phàn nàn từ các nhóm sinh viên quốc tế, Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết đã nhận thức được tình hình và đang nỗ lực cải thiện, thông qua các lớp học tiếng Hàn, yêu cầu chính quyền địa phương chứng minh nỗ lực thu hút nhân tài nước ngoài để nhận được hỗ trợ của chính phủ.

“Nhưng tôi không thấy bất kỳ cải thiện nào cho đến nay”, Adam cho biết.

Khánh Linh (Theo The Korea Herald, Inquirer)