Ngày 24/3, tại Diễn đàn Kinh doanh và đầu tư, ông Jozef Síkela, Cao ủy châu Âu về đối tác quốc tế, cho biết quỹ này của Liên minh châu Âu (EU) hướng tới mục tiêu cung cấp chuyên môn, công nghệ, thúc đẩy phát triển ít nhất 4 dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn. Các dự án này gồm đường sắt cao tốc Hà Nội – TP HCM, dự án đường thủy nội địa và giao thông đô thị.

Hạ tầng là lĩnh vực cần nguồn vốn lớn. Ông Síkela cho biết ngoài khoản 40 triệu euro của quỹ, họ dự tính huy động thêm 1 tỷ euro vốn vay ưu đãi từ ngân hàng, với sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân châu Âu.

Ngoài quỹ này, (EU) cam kết đầu tư hơn 500 triệu euro vào giao thông vận tải bền vững và năng lượng sạch. Trong đó, Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) cấp tín dụng 200 triệu euro cho Techcombank để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đầu tư vào năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và xe điện. Các khoản khác gồm 230 triệu euro (tương đương trên 6.800 tỷ đồng) bổ sung vốn vào dự án nhà máy thủy điện tích năng Bắc Ái, và một số khoản tài trợ trong lĩnh vực giáo dục, y tế, cảng xanh…

Dự án thủy điện tích năng Bác Ái (Ninh Thuận) là nhà máy thủy điện tích năng đầu tiên của Việt Nam, do EVN làm chủ đầu tư. Tổng vốn rót vào dự án này hơn 21.000 tỷ đồng, trong đó khoản vay từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) hồi cuối năm ngoái khoảng 76 triệu euro (tương đương 2.000 tỷ đồng).

Dự án có quy mô 1.200 MW với 4 tổ máy turbin, bơm – máy phát, động cơ. Sau một năm thi công, ông Nguyễn Thanh Minh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án Điện 3, Phó giám đốc Ban điều hành dự án nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái, cho biết dự án đã hoàn thành đào và gia cố hầm cáp điện – thoát gió, đắp nền trạm phân phối điện 500 kV… Hiện hạng mục thi công hầm xuyên núi đạt gần 25% khối lượng, đường vận hành (thi công đào, đắp đất đá nền đường) đạt 98% khối lượng thiết kế.

Ông Minh cho biết hiện các hạng mục của dự án đảm bảo tiến độ, và khi hoàn thành vào cuối 2030, nhà máy này sẽ đóng vai trò là “pin nước khổng lồ”, nhận nguồn điện dư từ các dự án năng lượng tái tạo, điện hạt nhân trong khu vực để bơm nước từ hồ nhỏ lên hồ chứa nước lớn, tích trữ năng lượng vào giờ thấp điểm. Vào giờ cao điểm, nhà máy có thể phát phủ đỉnh với công suất lớn nhất 1.200 MW, góp phần điều tần, bù công suất cho hệ thống.

Trước đó, EU đã hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực giao thông, xây dựng tuyến metro 3 mở rộng của Hà Nội. Bên cạnh đó, doanh nghiệp châu Âu sẽ hỗ trợ phát triển cảng container Liên Chiểu tại Đà Nẵng thời gian tới.

Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc cho biết Việt Nam đánh giá cao sự hỗ trợ và đồng hành của EU trong phát triển bền vững, đặc biệt điện tái tạo và chuyển đổi năng lượng. Ông đề nghị EU tiếp tục hỗ trợ Việt Nam tiếp cận các nguồn tài chính xanh bền vững và nguồn lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo để xây dựng hạ tầng mang tính kết nối cao.

Việt Nam đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Lãnh đạo chính phủ đề nghị EU chuyển giao công nghệ, hỗ trợ vốn ưu đãi để Việt Nam hiện thực hóa tiến trình chuyển đổi năng lượng, đảm bảo an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường.

Thủy Trương