Gần 44% người Nhật Bản ở độ tuổi 20-29 chưa từng uống rượu bia và khoảng 16% cho biết họ uống không quá một lần mỗi tháng, theo khảo sát “Tiêu thụ Đồ uống có cồn của Gen Z” được công ty tư vấn tiếp thị Mery công bố hồi tháng 8.

Kết quả phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong thói quen xã hội tại Nhật Bản, nơi vốn coi bia là “món giải khát quốc dân” mỗi mùa hè. Khoảng 1/6 người tham gia khảo sát cho biết họ uống bia rượu thường xuyên, trong đó 10,3% uống 4-6 lần mỗi tuần và 7,7% gần như uống mỗi ngày.

Ngược lại, hơn 59% gần như không uống. Khi được hỏi lý do, 33,7% trả lời “không có lý do cụ thể”, 24% nói họ “không chịu được rượu”, 22,6% thấy “vẫn vui khi không uống” và 21,6% không thích mùi vị. Khoảng 18% cho biết lo ngại về tác động đến sức khỏe, 10% cho rằng đồ uống có cồn đắt đỏ, còn 7% nói bạn bè họ cũng không uống.

Trong khảo sát, khoảng 60% người tham gia bày tỏ quan điểm tiêu cực với văn hóa “nhậu xã giao” để gắn kết với đồng nghiệp. Người Nhật Bản từ lâu có thuật ngữ riêng là “nominication”, ghép giữa từ “nomu” trong tiếng Nhật có nghĩa là uống và từ “communication” trong tiếng Anh có nghĩa là giao tiếp.

Issei Izawa, nhân viên bất động sản 26 tuổi ở Yokohama, cho biết anh ít uống rượu và tập trung vào thể thao.

“Công ty tôi không ép buộc, nhưng bạn bè tôi làm ở nơi khác thì chịu nhiều áp lực hơn. Tôi nghĩ việc này không tốt cho công ty khi nhiều người mệt mỏi hoặc say xỉn vài ngày mỗi tuần”, anh nói.

Số liệu từ các hãng bia lớn của Nhật công bố cùng ngày cho thấy lượng tiêu thụ bia tháng 8 giảm 9% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng giảm thứ 5 liên tiếp. Ngành đồ uống từng tin rằng bia luôn bán chạy trong mùa hè oi bức, nhưng mức tiêu thụ sụt giảm cho thấy xu hướng mới khó đảo ngược của người tiêu dùng trẻ tuổi tại nước này.

Giới chuyên gia nhận định sự thay đổi này bắt nguồn từ nhiều yếu tố, như đại dịch Covid-19 làm gián đoạn văn hóa tụ tập, áp lực chi phí sinh hoạt, quan điểm sống chú trọng cân bằng bản thân.

“Đại dịch khiến nhiều người bỏ thói quen uống rượu với đồng nghiệp. Sinh viên từng coi đại học là nơi tiệc tùng nhưng điều đó đã dừng lại. Giờ họ đi làm mà chưa từng hình thành thói quen nhậu”, Sumie Kawakami, giảng viên xã hội học Đại học Yamanashi Gakuin, phân tích.

Kawakami cho rằng khoảng cách thế hệ trong môi trường làm việc cũng góp phần khiến người trẻ xa lánh văn hóa nhậu xã giao. Xu hướng này đang mở rộng sang cả những thế hệ lớn tuổi hơn, khi mọi người có nhu cầu cân bằng cuộc sống nhiều hơn.

“Người trẻ không muốn ra ngoài uống với sếp sau giờ làm, họ cũng không muốn chịu áp lực ép tham gia cuộc nhậu. Nhiều người chỉ muốn kết thúc giờ làm và về nhà, dành thời gian cho việc riêng”, bà nói.

Thanh Danh (Theo SCMP, Nippon, Merry)