Gỡ hai điểm nghẽn lớn để khoa học công nghệ thành động lực tăng trưởng

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, để khoa học công nghệ trở thành động lực tăng trưởng, cần tháo gỡ hai điểm nghẽn lớn là việc giải ngân và tổ chức triển khai.

Thông tin được Bộ trưởng nêu tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm Bộ Khoa học và Công nghệ, tổ chức chiều 29/6.

Nhìn lại kết quả 6 tháng đầu năm, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 14 nghị định, 5 nghị quyết, 27 quyết định và ban hành theo thẩm quyền 34 thông tư. Bộ cũng trình Chính phủ hai dự án luật gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường và Luật Bưu chính (sửa đổi).

Các cơ chế, chính sách về nghiên cứu cơ bản, liêm chính khoa học, phát triển nhân lực nghiên cứu chất lượng cao và công nghệ chiến lược, được Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện. Trong giai đoạn này, Việt Nam có 12.842 công bố quốc tế, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm 2025. Hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ tại các địa phương cũng chuyển biến tích cực theo hướng chủ động đặt hàng, số hóa quy trình quản lý và đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Các thiết chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo tiếp tục được thúc đẩy, trong đó tập trung phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo tại địa phương, hoàn thiện các cơ chế để đưa Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia vào hoạt động và nâng cấp Sàn giao dịch khoa học công nghệ quốc gia.

Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 44/139 quốc gia, nền kinh tế. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo xếp thứ 50 toàn cầu, tăng 5 bậc, đạt vị trí cao nhất từ trước đến nay; TP HCM lần đầu tiên lọt nhóm 100 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới.

Ở lĩnh vực chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ đã rà soát, phân loại 84 nền tảng số dùng chung từ Trung ương đến địa phương. Đến hết quý I/2026, cả nước đã cấp khoảng 30,59 triệu chứng thư số công cộng, tỷ lệ phổ cập chữ ký số trong dân số trưởng thành đạt 44,21%. Chuyển đổi số tại các địa phương đã chuyển từ số hóa thủ tục sang quản trị, điều hành và cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu, nền tảng số và AI.

Công việc 6 tháng cuối năm

Tại hội nghị, Bộ trưởng cho biết sau khoảng một năm rưỡi triển khai Nghị quyết 57, việc hoàn thiện thể chế về cơ bản đã hoàn thành. Vì vậy, trọng tâm của 6 tháng cuối năm và những năm tiếp theo là tổ chức triển khai. Trong đó có hai điểm nghẽn lớn gồm công tác giải ngân và sự quyết liệt trong lãnh đạo, điều hành của lãnh đạo các Sở Khoa học và Công nghệ.

Trước những vấn đề còn tồn tại, ông đề nghị các địa phương chủ động phản ánh vướng mắc để Bộ cùng tháo gỡ, đồng thời người đứng đầu phải quyết liệt hơn, dám nhận trách nhiệm để tham mưu cho cấp có thẩm quyền đẩy nhanh tiến độ các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chia sẻ với các địa phương, Bộ trưởng mong các hoạt động khoa học công nghệ được gắn với các doanh nghiệp trên địa bàn. Các địa phương cần đặt những vấn đề, bài toán gắn với thực tiễn của mình và tìm cách giải quyết với sự tham gia của doanh nghiệp. Trường hợp còn lúng túng trong xác định nhiệm vụ hoặc thiếu nguồn lực, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp xây dựng danh mục các bài toán trọng tâm và đồng hành trong quá trình triển khai.

Về lĩnh vực đổi mới sáng tạo, thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ có một số dự án hỗ trợ đổi mới sáng tạo, đưa công nghệ vào nâng cao năng suất và chất lượng của các doanh nghiệp. Với chuyển đổi số, Bộ trưởng muốn các địa phương nghiên cứu kỹ quy định mới, đối chiếu với hoạt động của mình, từ khâu lập dự toán, cho đến giải ngân mua sắm trang thiết bị, nền tảng số.

Trọng Đạt – Lưu Quý

• Ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn
  

  
  
  

• Đấu giá quyền sử dụng đầu số di động 095
  

  
  
  

• Tái cấu trúc phòng thí nghiệm trọng điểm, làm chủ công nghệ chiến lược