Tại Hội thảo phòng chống Ung thư TP HCM lần thứ 28 ngày 4/12, TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP HCM, cho biết nơi này ước tính tiếp nhận hơn 1,08 triệu lượt khám trong năm 2025, tăng hơn 200.000 lượt so với 880.000 lượt của năm trước. Bệnh viện ghi nhận hơn 42.000 ca mắc mới, trong đó ung thư tuyến giáp chiếm tỷ trọng cao nhất (23,2%), kế đến là ung thư vú (18,1%).

Theo bác sĩ Tuấn, xu hướng gia tăng bệnh ung thư phù hợp với số liệu toàn cầu, khi tỷ lệ mắc tăng từ 141 lên 151 ca trên 100.000 dân trong giai đoạn 2020-2022. Việc lượng bệnh nhân đổ về bệnh viện tuyến cuối TP HCM nhiều hơn còn do yếu tố tin tưởng, đời sống người dân nâng cao, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng và hạ tầng giao thông thuận tiện khiến người dân từ các tỉnh dễ dàng đi lại.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là thói quen “có bệnh mới chữa”. Bác sĩ Tuấn dẫn chứng các số liệu cho thấy 50-80% bệnh nhân nhập viện khi ung thư đã tiến triển đến giai đoạn 3 hoặc 4. Việc người dân bỏ qua tầm soát định kỳ và chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện triệu chứng rõ rệt đã làm mất đi thời điểm vàng để can thiệp, khiến tỷ lệ tử vong tăng cao và tạo gánh nặng chi phí lớn.

Để cải thiện phát hiện sớm, bệnh viện dự kiến chuyển cơ sở 1 thành trung tâm khám sức khỏe và tầm soát, đồng thời trong tháng 12 sẽ khai trương hai phòng khám tầm soát chuyên biệt dành cho người chưa có triệu chứng. Về điều trị, nơi này đã làm chủ nhiều kỹ thuật hiện đại như xạ trị điều biến liều, xạ trị định vị thân, phẫu thuật nội soi, phẫu thuật tạo hình – vi phẫu, các phác đồ hóa trị mới, điều trị nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch… Năm 2025, đơn vị bắt đầu triển khai ghép tủy tự thân cho bệnh ung thư huyết học và can thiệp mạch điều trị u gan.

Liên quan đến đề xuất miễn phí khám sức khỏe và tầm soát ung thư sớm mà Quốc hội vừa thảo luận, bác sĩ Tuấn đánh giá đây là chính sách thiết thực. Dù vậy, ông cho rằng cần lộ trình chuẩn bị kỹ về nhân lực, cơ sở vật chất để y tế tuyến tỉnh đủ sức triển khai, giúp giảm tải cho tuyến trên.

PGS.TS Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, nhận định ung thư đang là gánh nặng lớn của ngành y tế. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động dự phòng bằng lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, thuốc lá và thực phẩm chế biến sẵn. Quan trọng nhất, người dân nên tiêm vaccine phòng các bệnh có nguy cơ gây ung thư và thực hiện tầm soát theo độ tuổi ngay cả khi cơ thể bình thường. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn khởi phát sẽ giúp quá trình điều trị đơn giản và tăng đáng kể khả năng chữa khỏi hoàn toàn.

Sở Y tế TP HCM đang đề xuất UBND cho phép Bệnh viện Ung Bướu mở cơ sở 2 tại khu đất Bệnh viện Bà Rịa cũ (13 Phạm Ngọc Thạch, phường Bà Rịa), giúp người dân giảm gánh nặng di chuyển, đồng thời giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối.

Lê Phương