Góp ý dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp (khoảng 2-5 tỷ đồng mỗi căn), HoREA cho rằng cần thiết kế chính sách đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia. Qua đó, thị trường có thể bổ sung nguồn cung cho nhóm thu nhập trung bình và thấp tại đô thị.

Một trong những kiến nghị đáng chú ý của hiệp hội là không nên khống chế lợi nhuận định mức tối đa 15% với chủ đầu tư. Theo HoREA, nhà ở thương mại giá phù hợp về bản chất vẫn là nhà ở thương mại, do đó doanh nghiệp có thể đạt mức lợi nhuận cao hơn nếu có năng lực tài chính và quản trị chi phí tốt.

Hiệp hội cũng đề xuất xây dựng cơ chế tín dụng phù hợp cho cả chủ đầu tư và người mua nhà. Cụ thể, doanh nghiệp phát triển dự án có thể vay vốn với lãi suất khoảng 6-7% mỗi năm, thời hạn khoảng 5 năm. Trong khi đó, người mua nhà ở thương mại giá phù hợp nên được vay trong khoảng 10-12 năm để giảm áp lực tài chính.

Ngoài ra, chủ đầu tư được đề xuất linh hoạt huy động vốn thông qua nhiều hình thức như góp vốn, hợp tác đầu tư, liên doanh hoặc vay từ các tổ chức tín dụng. Một số hình thức huy động vốn cũng được kiến nghị không bắt buộc phải có quyết định giao đất hoặc cho thuê đất trước khi thực hiện.

HoREA cũng đề xuất mở rộng phạm vi sử dụng gói tín dụng 145.000 tỷ đồng của các ngân hàng thương mại đang triển khai cho nhà ở xã hội để hỗ trợ cả doanh nghiệp phát triển dự án và người mua nhà ở thương mại giá phù hợp…

Song song với các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, HoREA lưu ý cần bảo đảm quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội. Tổ chức này kiến nghị bỏ quy định cho phép sử dụng quỹ đất nhà ở xã hội để phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp nhằm tránh nguy cơ thu hẹp nguồn đất phục vụ chương trình phát triển ít nhất một triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.

Ngoài ra, việc quyết định loại hình và trần giá bán nhà ở thương mại này nên giao cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, để bảo đảm chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Theo HoREA, nếu được thiết kế chính sách hợp lý, nhà ở thương mại giá phù hợp có thể trở thành phân khúc bổ sung nguồn cung cho thị trường, giúp cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập trung bình tại đô thị và góp phần giảm tình trạng lệch pha phân khúc trên thị trường bất động sản hiện nay.

Từ góc độ thị trường, nhiều chuyên gia cho rằng việc có chính sách khuyến khích doanh nghiệp phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp sẽ giúp tăng nguồn cung ở phân khúc đang thiếu hụt, qua đó giảm tình trạng lệch pha cung – cầu trên thị trường bất động sản. Phát triển phân khúc này cũng thúc đẩy xu hướng dịch chuyển dự án ra khu vực ven đô hoặc các đô thị vệ tinh, góp phần hình thành các cực đô thị mới và giảm áp lực dân số lên khu vực trung tâm.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng lưu ý một số rủi ro nếu chính sách không được thiết kế chặt chẽ. Khái niệm “nhà ở thương mại giá phù hợp” cần được quy định rõ về giá bán, diện tích và đối tượng mua, nếu không phân khúc này có thể trở thành dạng nhà thương mại trung cấp, trong khi mục tiêu hỗ trợ người mua ở thực không đạt được.

Ngoài ra, nếu các chính sách ưu đãi về tín dụng hoặc thủ tục đầu tư được áp dụng rộng rãi nhưng thiếu cơ chế kiểm soát, nguy cơ đầu cơ hoặc mua đi bán lại cũng có thể xuất hiện. Nhiều ý kiến cho rằng các chính sách hỗ trợ nên ưu tiên người mua nhà lần đầu và nhu cầu ở thực, đồng thời đi kèm cơ chế giám sát phù hợp để hạn chế đầu cơ.

Phương Uyên