Iran thừa nhận kinh tế chịu tác động từ đòn trừng phạt của Mỹ

Tổng thống Iran nói nền kinh tế đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ, đề xuất tăng giá xăng để bù đắp thâm hụt.

“Có người nói lệnh trừng phạt không gây ảnh hưởng gì cả, tôi thực sự không biết phải nói gì với những người đó. Chúng ta đang ở trong tình trạng chiến tranh và phải sống chung với những điều kiện thời chiến này”, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu trên truyền hình nhà nước tối 28/8.

Ông chỉ ra rằng xuất nhập khẩu của Iran đã giảm 25-35% trong vài tháng gần đây do chiến dịch phong tỏa cảng biển do Mỹ tiến hành. Để đối phó tình trạng thâm hụt thương mại và thiếu ngân sách, Tổng thống Pezeshkian đề xuất xem xét tăng giá xăng.

“Chúng ta nên tăng giá xăng đối với hạn ngạch bậc ba, từ 5.000 toman (0,02 USD) lên 10.000 toman (0,04 USD)”, ông đề xuất.

Ở Iran, giá xăng người dân phải trả được tính theo các mức hạn ngạch tiêu thụ khác nhau. Là một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Iran đã trợ giá xăng trong nhiều năm để giữ giá nhiên liệu ở mức siêu rẻ. Mọi thay đổi về giá xăng cũng có thể dẫn đến những biến động chính trị.

Lãnh tụ tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei cùng ngày lên tiếng kêu gọi chính phủ khẩn trương giải quyết khó khăn kinh tế. “Cần nghiêm túc giải quyết chuỗi thách thức về kinh tế và sinh kế, chẳng hạn như lạm phát, thất nghiệp, quản lý giá cả và thị trường hàng hóa, dịch vụ”, tuyên bố bằng văn bản được cho là của ông Khamenei có đoạn.

Phó tổng thống Mohammad Jafar Ghaempanah hôm 26/8 cũng thừa nhận chiến dịch phong tỏa cảng biển khiến Iran không thể nhập khẩu đủ xăng để bù đắp sản lượng thiếu hụt trong nước.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm 24/8 công bố kế hoạch “bóp nghẹt kinh tế” Iran, đồng thời cảnh báo hậu quả đối với các quốc gia không hưởng ứng chiến dịch của Washington. Kế hoạch tiếp nối chuỗi biện pháp trừng phạt do Mỹ và các đồng minh áp đặt từ năm 2018, thời điểm Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân được các cường quốc ký với Tehran.

Iran lập tức đe dọa tung đòn đáp trả sòng phẳng, tuyên bố sẽ mở rộng tập kích những quốc gia sản xuất dầu trong khu vực và cả các nước châu Âu, đồng thời ngụ ý về khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.

“Chúng tôi chơi cờ đã lâu và cũng đã học được cách chơi bài poker. Hiện tại, chúng tôi đang kết hợp cả hai trò này”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei phát biểu với báo giới đầu tuần này.

Hồng Hạnh (Theo AFP, Reuters)