Nhiều gia đình coi 26 độ C là tiêu chuẩn vàng để làm mát và tối ưu hóa chi phí. Tuy nhiên, GS TS Nguyễn Đức Lợi, nguyên giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng quy tắc này chỉ phù hợp với các dòng điều hòa cơ thế hệ cũ, hoạt động theo cơ chế tự ngắt khi đạt mức nhiệt cài đặt.

Với điều hòa biến tần (Inverter) phổ biến hiện nay, máy chạy liên tục và tự điều chỉnh công suất dựa trên mức chênh lệch giữa nhiệt độ trong nhà và ngoài trời.

Khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng cao điểm (40 độ C), việc ép nhiệt độ phòng xuống mức 26 độ C tạo ra khoảng chênh lệch lên tới 14-15 độ C. Điều này khiến máy nén phải chạy liên tục với công suất tối đa, khiến thiết bị tiêu thụ điện năng nhiều hơn và giảm tuổi thọ.

Nguyên tắc chênh lệch nhiệt độ và bảo vệ cục nóng

Theo GS. TS Nguyễn Đức Lợi bí quyết tiết kiệm điện không phải là luôn cài đặt ở một mức nhiệt độ cố định (26 độ C), mà là thu hẹp khoảng cách giữa nhiệt độ trong phòng và thời tiết ngoài trời

Trong điều kiện thời tiết 40 độ C, nhiệt độ môi trường xung quanh cục nóng ngoài trời có thể lên tới gần 50 độ C. Khả năng tản nhiệt kém đi khiến lốc máy (máy nén, cục nóng) dễ bị quá tải, tự ngắt hoặc hỏng hóc nếu người dùng cố cài đặt nhiệt độ phòng quá thấp. Do đó, mức nhiệt 27-28 độ C kết hợp quạt gió tự động được khuyến cáo là tối ưu hơn. Quạt giúp không khí lưu thông, làm mồ hôi bay hơi nhanh và giảm nhiệt độ cảm nhận của cơ thể xuống 1-2 độ C.

Làm lạnh theo từng giai đoạn

Thay vì chọn cố định một mức nhiệt từ đầu đến cuối, cách sử dụng kinh tế nhất là chia theo giai đoạn. Khi mới từ ngoài trời nắng bước vào nhà, người dùng có thể bật 26 độ C kết hợp mức gió lớn để hạ nhiệt độ phòng nhanh chóng. Tuy nhiên, ngay khi không gian đã đạt độ mát ổn định, cần lập tức điều chỉnh tăng lên 27 – 28 độ C.

Giai đoạn tiêu tốn nhiều điện năng nhất của điều hòa là lúc hoạt động hết công suất để hạ nhiệt ban đầu. Khi phòng đã mát, việc tăng nhiệt độ lên một chút sẽ giúp máy nén chuyển sang trạng thái duy trì với mức tiêu thụ năng lượng thấp.

Tận dụng chế độ ngủ ban đêm

Giữ nguyên 26 độ C suốt đêm còn ảnh hưởng đến sức khỏe, dễ gây đau đầu, viêm họng. Về đêm, thân nhiệt con người giảm dần tự nhiên. Mức nhiệt độ lý tưởng để ngủ ngon là 28 độ C kết hợp cùng chế độ Ngủ (Sleep).

Khi kích hoạt Sleep, bộ vi xử lý sẽ tự động tăng dần nhiệt độ cài đặt theo thời gian và giảm tốc độ quạt. Các đo đạc thực tế cho thấy, duy trì 28 độ C ở chế độ này giúp tiết kiệm tới 50% điện năng so với việc làm lạnh liên tục ở 26 độ C, đồng thời giúp lốc máy có thời gian nghỉ ngơi để không bị quá tải.

Ngoài việc cài đặt nhiệt độ, hóa đơn tiền điện còn bị ảnh hưởng bởi những thói quen sinh hoạt hàng ngày như không vệ sinh định kỳ lưới lọc, không kém rèm cửa. Một số gia đình chỉnh hướng gió thấp, khiến phòng chỉ mát cục bộ. Thay vào đó, điều chỉnh cánh đảo gió hướng lên trần nhà sẽ giúp không khí lạnh lan tỏa đều khắp phòng.

Bảo Nhiên