Lập ‘quỹ kiệt sức’ để nghỉ ngơi

Thay vì tiết kiệm để mua nhà hay nghỉ hưu, nhiều người Mỹ đang lập “quỹ kiệt sức” để chủ động nghỉ ngơi, hồi phục sức khỏe tinh thần và nhảy việc.

Đầu tháng 8, Mary Kane, 54 tuổi, ở bang Minnesota, xin nghỉ việc sau 6 tháng rơi vào trạng thái mất động lực. Trước đó, cô phụ trách một nhóm tiếp thị tại công ty. Kane không lo về tài chính bởi đã tiết kiệm khoảng một nửa thu nhập suốt nhiều năm, đủ trang trải cuộc sống trong 12 tháng. Cô gọi khoản tiền này là “quỹ kiệt sức”.

Khác với quỹ khẩn cấp dùng khi mất việc, mắc bệnh hoặc gặp biến cố, quỹ này giúp người lao động chủ động nghỉ ngơi, hồi phục hoặc chuyển việc.

Julie Beckham, phụ trách mảng giáo dục tài chính tại ngân hàng Rockland Trust (Mỹ), cho biết đây không phải cách tiết kiệm mới mà chỉ được đặt tên theo mục đích sử dụng. Khái niệm này được chú ý khi chi phí sinh hoạt tăng, thị trường việc làm suy yếu và AI khiến nhịp độ công việc nhanh hơn. Nhiều lao động vì thế vừa chịu áp lực hoàn thành nhiệm vụ, vừa lo bị thay thế.

Thị trường lao động Mỹ mất 23.000 việc làm trong tháng 7. Cục Thống kê Lao động nước này cũng điều chỉnh giảm gần 100.000 việc làm mới trong hai tháng trước so với số liệu ban đầu.

Kiệt sức có thể xảy ra ở mọi cấp bậc. Khảo sát của Liên minh Quốc gia về Bệnh tâm thần và Ipsos ghi nhận 53% kiệt sức vì công việc. Gần đây, nhiều lãnh đạo và nhà sáng lập công ty công nghệ cũng rời vị trí vì áp lực công việc và vấn đề sức khỏe.

Tasmin Lofthouse, 33 tuổi, làm trong ngành tiếp thị, lần đầu rơi vào trạng thái kiệt sức năm 2018. Không có tiền tiết kiệm, cô phải chuyển sang công việc mới ngay sau khi nghỉ. “Tôi không còn chút năng lượng nào, chẳng muốn làm gì, gặp gỡ hay trò chuyện với bạn bè”, Lofthouse kể.

Năm 2020, cô mở công ty tư vấn tiếp thị nhưng tình trạng cũ tái diễn. Không muốn tiền bạc tiếp tục quyết định việc nghỉ ngơi, Lofthouse bắt đầu tiết kiệm từ năm 2022 và lập tài khoản riêng vào năm 2024. Cứ vài tháng, cô chuyển một phần lợi nhuận của công ty vào quỹ.

Tài khoản hiện có khoảng 65.000 USD, đủ duy trì công ty trong một năm. Lofthouse còn có quỹ khẩn cấp tương đương 3 tháng sinh hoạt phí. “Mọi người nên xem kiệt sức là rủi ro có thể lường trước để chuẩn bị tài chính thay vì chờ đến khi nó xảy ra”, cô nói.

Với Stacy North, 54 tuổi, khoản tiết kiệm còn giúp bà chuyển việc. North lập quỹ năm 2022 khi nhận thấy sức khỏe tinh thần sa sút. Sau khi bán căn hộ và mua nhà mới, cô còn 80.000 USD tiền mặt. Thay vì trả khoản vay mua nhà, cô gửi số tiền này vào tài khoản tiết kiệm.

Khi đó, North là quản lý kinh doanh tại một công ty vận chuyển trái cây ở bang Maryland. Cô nghỉ việc vào tháng 1/2025 do tình trạng không cải thiện. Khoản tiền giúp North trang trải cuộc sống cho đến khi mở dịch vụ sắp xếp nhà cửa vào đầu năm 2026. Đến nay, cô đã sử dụng khoảng 35.000 USD.

Jon Zetlmaier, giám đốc công ty tư vấn tài chính Zetlmaier Wealth Management tại Seattle (Mỹ), cho biết quy mô quỹ phụ thuộc vào thời gian dự kiến nghỉ. Người muốn tạm dừng công việc trong ba tháng có thể cần số tiền đủ trang trải từ 6 đến 12 tháng để hồi phục và tìm hướng đi mới.

Công ty quản lý đầu tư Vanguard ghi nhận ngày càng nhiều người Mỹ dành tiền cho thời gian nghỉ việc hoặc những thay đổi đã định trước. Tuy nhiên, nhiều người chưa chuẩn bị cho giai đoạn mất thu nhập vì kiệt sức.

Quỹ dự phòng giúp họ có điều kiện nghỉ ngơi nhưng không giải quyết được áp lực tại nơi làm việc. Beckham cho rằng việc người lao động phải tiết kiệm cho nguy cơ này phản ánh gánh nặng kiếm sống đối với sức khỏe tinh thần.

Ngọc Ngân (Theo Business Insider)