Trong thông báo ngày 24/11, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo đang xem xét nghiêm túc các “hành vi sai trái” của thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Kelly, cựu phi hành gia và đại tá về hưu. Ông Kelly phục vụ trong hải quân Mỹ năm 1986-2011, từng tham gia chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990-1991 và 4 lần lên vũ trụ.

Cơ quan này cho biết có thể sẽ cho ông Kelly tái ngũ để truy tố về hành vi nổi loạn, song chưa rõ thượng nghị sĩ này sẽ đối mặt với hình phạt nào. Lầu Năm Góc cũng cảnh báo đưa ra động thái tương tự đối với các cựu binh đã về hưu.

“Tất cả binh sĩ và cựu binh được nhắc nhở rằng họ có nghĩa vụ pháp lý theo Đạo luật chung về Tư pháp quân đội (UCMJ), phải tuân thủ các mệnh lệnh hợp pháp hoặc được coi là hợp pháp”, Lầu Năm Góc cho biết. “Triết lý cá nhân của một binh sĩ không biện minh hay bào chữa cho hành vi bất tuân mệnh lệnh hợp pháp”.

UCMJ quy định phản quốc và nổi loạn là một trong những tội nghiêm trọng nhất, người phạm tội có thể lĩnh án tử hình.

Trước đó, ông Kelly cùng 5 đảng viên Dân chủ đăng video cho rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phạm luật khi điều quân đội tấn công tàu thuyền nghi chở ma túy ở ngoài khơi Mỹ Latin, đồng thời kêu gọi binh sĩ không thi hành “mệnh lệnh trái luật”. Trong khi đó, Lầu Năm Góc tuyên bố các cuộc tập kích này là hành động chính đáng vì nghi phạm buôn ma túy bị Mỹ coi là khủng bố.

“Đoạn video do 6 kẻ phản nghịch công bố thật đáng khinh bỉ, vô trách nhiệm và sai sự thật. Việc cổ xúy các binh sĩ phớt lờ mệnh lệnh của chỉ huy làm suy yếu mọi khía cạnh của trật tự và kỷ luật tốt”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết.

Ông Kelly tuyên bố mình không làm gì sai và sẽ không sợ hãi trước lời đe dọa của Lầu Năm Góc. “Nếu họ làm như vậy để đe dọa, ngăn cản tôi cùng các nghị sĩ khác thực hiện công việc và buộc chính phủ chịu trách nhiệm, họ sẽ không đạt được mục đích”, ông tuyên bố.

Giới chuyên gia nhận định việc Lầu Năm Góc dọa cho tái ngũ ông Kelly để truy tố có thể là thông điệp gửi tới các cựu chỉ huy và quan chức vừa bị miễn nhiệm, trong đó có những người từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tư lệnh hải quân và giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia.

Rachel VanLandingham, cựu luật sư của không quân Mỹ, cho biết chưa bao giờ thấy các nghị sĩ đương nhiệm bị buộc tái ngũ. Ông Kelly có thể khởi kiện với cơ sở pháp lý mạnh mẽ để xin lệnh ngăn tái ngũ vì không có lý do hợp lý.

Tuyên bố của Bộ trưởng Hegseth có khả năng làm suy yếu nỗ lực buộc ông Kelly tái ngũ để truy tố của Lầu Năm Góc, do điều này dường như cho thấy thượng nghị sĩ sẽ không được xét xử công bằng, bà VanLandingham nói.

Nguyễn Tiến (Theo Reuters, AFP, AP)