Lý do Mỹ muốn mở đợt thu hồi thị thực lớn nhất lịch sử

Chính quyền Tổng thống Trump muốn thu hồi tới 200.000 thị thực, nhằm ngăn những người muốn lợi dụng visa ngắn hạn thành tấm vé để ở lại Mỹ lâu dài.

Nhà Trắng ngày 25/8 xác nhận Mỹ “chuẩn bị tiến hành đợt thu hồi thị thực lớn nhất lịch sử”, số lượng dự kiến “lên đến 200.000 thị thực”. Động thái đánh dấu bước đi mới trong chiến dịch của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm giảm lượng người nhập cư vào Mỹ.

Việc này xuất hiện một ngày sau khi AP dẫn nội dung tài liệu từ Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy cơ quan này sắp công bố quyết định thu hồi thị thực B1 và B2 – được cấp trong giai đoạn 2016-2026 đối với những người đã hoặc đang xin tị nạn tại Mỹ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết cơ quan này đang phối hợp với Bộ An ninh Nội địa để xác định, thu hồi thị thực của những người nước ngoài đến Mỹ bằng visa ngắn hạn, nhưng sau đó nộp đơn xin tị nạn để cư trú lâu dài.

Ông Pigott khẳng định visa B1 và B2 chỉ được cấp cho người có ý định trở về nước sau chuyến thăm Mỹ. “Sở hữu thị thực loại này rồi xin tị nạn tại Mỹ là hành vi gian lận”, ông nói.

Các tài liệu cho thấy Bộ Ngoại giao Mỹ đang rà soát những người sở hữu thị thực B1 và B2. Quy trình này bắt đầu khi Bộ Ngoại giao Mỹ tiếp nhận thông tin từ Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) về đơn xin tị nạn.

Theo luật liên bang Mỹ, người nước ngoài có thể xin tị nạn sau khi đã vào Mỹ nếu họ đối mặt với “sự đàn áp hoặc nỗi lo có cơ sở về việc bị đàn áp” tại quê nhà. USCIS cho biết người xin tị nạn có thể nộp đơn bất kể tình trạng nhập cư hiện tại, miễn là thực hiện trong vòng một năm kể từ khi nhập cảnh.

Thị thực B1, B2 thường được cấp cho người đến Mỹ vì mục đích công tác, du lịch, thăm thân hoặc điều trị y tế, với thời gian lưu trú tối đa 6 tháng. Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ, nước này đã cấp gần 6,5 triệu thị thực B1 và B2 trong năm tài khóa 2024.

Người xin thị thực B1, B2 phải xác nhận sẽ không xin tị nạn tại Mỹ, đồng thời cung cấp bằng chứng cho thấy họ có ý định trở về nước sau chuyến đi. Tuy nhiên, một số người sau khi đến Mỹ vẫn nộp đơn xin tị nạn. Báo cáo của DHS cho thấy trong nhóm có thông tin về cách thức nhập cảnh, hơn 1/3 số người xin tị nạn trong thập kỷ trước đã dùng thị thực B1 hoặc B2 để vào Mỹ.

Tình trạng sử dụng thị thực sai mục đích này là vấn đề chính quyền Tổng thống Trump muốn giải quyết. Ông Trump đắc cử nhiệm kỳ hai với một trong những cam kết chủ đạo là siết kiểm soát nhập cư trái phép.

“Người dân ở Mỹ cũng như trên khắp thế giới đã quá mệt mỏi với những hồ sơ xin tị nạn giả tạo”, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau viết trên X. “Quyền xin tị nạn không phải là kẽ hở để lách luật nhập cư”.

Bộ Ngoại giao Mỹ chưa công bố thống kê về quốc tịch của những người nộp đơn xin tị nạn sau khi nhập cảnh bằng thị thực B1, B2. Tuy nhiên, Rut Bermejo Casado, nhà nghiên cứu về chính sách di cư và tị nạn, giảng viên Đại học Rey Juan Carlos ở Madrid, Tây Ban Nha, cho rằng những nhóm có khả năng chịu tác động nhiều nhất có thể là những nước có số người xin tị nạn cao trong những năm gần đây, như Venezuela, El Salvador, Guatemala và Honduras.

Theo Casado, việc thu hồi thị thực của những người thuộc diện này không đồng nghĩa họ sẽ bị trục xuất ngay lập tức và hủy bỏ hồ sơ xin tị nạn.

Luật sư di trú Mỹ Camille Mackler có chung quan điểm. Bà nói với CNN rằng những người xin tị nạn bị thu hồi thị thực sẽ phải được đưa ra trước thẩm phán di trú để xét xử trước khi có thể bị trục xuất.

Alexander Holzman, Giám đốc Chương trình Bảo vệ Người bị Trục xuất thuộc Đại học Hofstra, New York, cho biết chính sách mới nhiều khả năng sẽ đối mặt với các thách thức pháp lý tại tòa án, bởi biện pháp này đang mặc định người sở hữu thị thực có hành vi gian lận.

Renata Castro, luật sư di trú tại hãng luật USA4All ở Florida, nói các quyết định về thị thực của Bộ Ngoại giao Mỹ hầu như không có cơ chế xét lại, khiến việc đảo ngược quyết định thu hồi trở nên khó khăn. Bà cho rằng Nhà Trắng đang sử dụng lý do “nhỏ nhặt” để thu hồi thị thực, miễn là tạo thêm rào cản đối với việc nhập cảnh Mỹ.

“Đây là một cách đi vòng để siết chặt chính sách nhập cư. Chính quyền Tổng thống Trump đang thực hiện mọi biện pháp có thể nhằm hạn chế quyền tiếp cận nước Mỹ của công dân những quốc gia bị xem là không mong muốn”, bà Castro nói với News Nation.

Trong 18 tháng qua, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thu hồi khoảng 175.000 thị thực của những người bị kết án hoặc bị cáo buộc phạm các tội từ lái xe khi say rượu đến hiếp dâm và cướp tài sản. Một số trường hợp khác bị thu hồi thị thực do công khai chỉ trích các chính sách của Mỹ.

Chính quyền Tổng thống Trump cũng tăng cường trấn áp hoạt động “du lịch sinh con”, thuật ngữ chỉ việc phụ nữ nước ngoài mang thai đến Mỹ sinh con để đứa trẻ được hưởng quyền công dân Mỹ theo nguyên tắc “sinh ở Mỹ là công dân Mỹ”. Ông Trump đã nhiều lần tìm cách chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh, nhưng các nỗ lực này bị tòa án bác bỏ, trong đó có cả Tòa án Tối cao.

Chính quyền Tổng thống Trump cũng đang lên kế hoạch mở rộng việc kiểm tra các tài khoản mạng xã hội của người xin thị thực.

“Chúng tôi đang khẳng định rõ rằng thị thực là một đặc quyền, không phải quyền đương nhiên được hưởng”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Pigott nói.

Như Tâm (Theo CNN, Al Jazeera, Reuters)