Căn hộ 84C của Lee Chang-hee, 29 tuổi, nằm ở tầng 16 trong một khu phức hợp tại ngoại ô Seoul. Đó là một trong 2.000 căn hộ có thiết kế gần như giống nhau, nằm trong 36 tòa nhà cao tầng san sát.

Khác với “giấc mơ Mỹ” về những ngôi nhà biệt lập có hàng rào trắng và sân vườn, giấc mơ của tầng lớp trung lưu Hàn Quốc được định hình bằng những ô cửa sổ sáng đèn trên cao. Khu phức hợp càng lớn, tiện ích càng nhiều – từ vườn thác nước, phòng gym, đến quán cà phê cho các bà mẹ – thì giá trị của căn hộ càng cao.

Tại xứ sở kim chi, chung cư (tiếng Hàn gọi là apateu) không chỉ là nơi trú ngụ. Đó là một “thị trấn thu nhỏ” giải quyết bài toán đô thị hóa khốc liệt.

Lời giải cho bài toán dân số

Sự thống trị của chung cư bắt đầu từ những năm 1960-1970, khi Hàn Quốc trải qua quá trình công nghiệp hóa thần tốc. Vào thập niên 60, nhà riêng chiếm 95% tổng số nhà ở. Nhưng chỉ 10 năm sau, dân số Seoul tăng gấp đôi, từ 2,4 triệu lên 5,5 triệu người, đẩy hàng loạt lao động vào các khu ổ chuột tạm bợ.

Để giải quyết khủng hoảng, chính phủ Hàn Quốc ưu tiên phát triển các tòa nhà cao tầng. Nhờ chính sách này, Seoul – với diện tích chỉ bằng một nửa Los Angeles (Mỹ) – có thể dung chứa gần 10 triệu dân. Hiện nay, 64% hộ gia đình tại Seoul sống trong các chung cư, trong khi nhà đất chỉ còn chiếm 10%.

Giáo sư Min Seong-jae của Đại học Pace (Mỹ) nhận định, chung cư đã trở thành tiêu chuẩn sống nhờ quỹ đất hạn chế và chính sách phát triển chiều cao. “Chúng không chỉ là nơi ở mà còn là kênh tích sản an toàn nhất cho tầng lớp trung lưu”, ông nói.

Sự đánh đổi: tiện ích và tiếng ồn

Với Lee Chang-hee, sống trong chung cư là một sự đánh đổi hợp lý. Cô có siêu thị, bệnh viện, trường học và ga tàu điện ngầm ngay dưới chân nhà. Cô không cần ôtô, không lo cảnh “tắt đèn tối om” lúc 8h tối như ở vùng ngoại ô các nước phương Tây.

Tuy nhiên, sự tiện lợi này đi kèm cái giá không nhỏ về sự riêng tư. Những khối nhà giống hệt nhau bị ví như “hộp diêm” hay “chuồng gà”, tạo áp lực thị giác nặng nề. Nghiêm trọng hơn là vấn nạn tiếng ồn.

Sống sát vách và chung sàn, cư dân dễ dàng bị lôi vào cuộc chiến tiếng ồn. Tiếng trẻ con chạy nhảy, máy hút bụi hay tiếng kéo ghế từ tầng trên có thể châm ngòi cho những xung đột gay gắt. Trung tâm Hòa giải Tranh chấp Tiếng ồn Hàn Quốc ghi nhận hàng trăm khiếu nại mỗi ngày. Các vụ bạo lực liên quan đến vấn đề này đã tăng gấp ba lần trong giai đoạn 2013-2022.

“Ở các khu phức hợp lớn, cư dân sống rất gần nhau về vật lý nhưng lại xa cách về xã hội”, Giáo sư Min phân tích. Ông cho rằng sự thiếu kết nối cộng đồng khiến sự khoan dung giảm đi, biến những tiếng động nhỏ thành nguồn cơn xung đột.

Bất chấp những bất cập, cơn khát chung cư tại Seoul chưa bao giờ hạ nhiệt. Giá căn hộ tại đây hiện thuộc nhóm đắt đỏ nhất thế giới, xếp sau Hong Kong, Zurich và Singapore. Trong 4 năm qua, giá nhà tại Seoul đã tăng gấp đôi.

Dù một số chuyên gia dự báo nhu cầu có thể giảm khi dân số già hóa, nhưng hiện tại, với người dân Seoul, căn hộ chung cư vẫn là lựa chọn khả dĩ duy nhất để tồn tại và tận hưởng cuộc sống tiện nghi trong một siêu đô thị chật chội.

Ngọc Ngân (Theo Korea Times, LA Times, Bloomberg)