Nếu bước vào một quầy bar tại Milan hay Florence lúc 15h chiều, du khách dễ dàng bắt gặp hình ảnh người dân địa phương uống nhanh một ly espresso đậm đặc, hiếm ai gọi cappuccino. Cappuccino là một loại cà phê truyền thống nổi tiếng của Italy, được tạo thành từ ba phần gồm cà phê espresso, sữa nóng và lớp bọt sữa dày.

Với số đông khách du lịch, việc thưởng thức một ly cà phê nhiều sữa vào cuối ngày là trải nghiệm bình thường. Tại Italy, uống cappuccino vào buổi chiều được coi là “lỗi vị giác”. Quy tắc không dùng cappuccino sau giờ trưa xuất phát từ quan niệm của người Italy về sữa.

Bà Elizabeth Minchilli, nhà nghiên cứu văn hóa ẩm thực sống tại Rome, chia sẻ với tờ HuffPost, theo quan niệm của người bản địa, sữa không phải thức uống giải khát mà là một món ăn độc lập, chứa năng lượng và có kết cấu đặc.

Theo Viện Quốc gia Espresso Italy (INEI), một ly cappuccino tiêu chuẩn gồm 25 ml espresso kết hợp với 100 ml sữa. Lượng sữa này chứa hàm lượng chất béo, protein và đường lactose lớn, tương đương một bữa ăn nhẹ. Do đó, người dân chỉ uống cappuccino vào đầu ngày, kèm một chiếc bánh ngọt như cornetto (bánh sừng bò kiểu Italy) cho bữa sáng hoàn chỉnh.

Sau 11h, thời điểm cho bữa trưa, việc nạp một lượng sữa lớn vào cơ thể bị coi là hành động làm no bụng không cần thiết, làm hỏng trải nghiệm vị giác của bữa ăn chính tiếp theo.

Người Italy vận hành việc ăn uống theo quy tắc phân tách hương vị rõ rệt giữa các thời điểm trong ngày. Bữa trưa và bữa tối của người bản địa là không gian dành cho các món mặn, tinh bột và đạm như mì pasta, thịt, cá hoặc phô mai. Đối với người Italy, mục đích của việc kết thúc bữa ăn là làm sạch vòm họng và giữ lại hậu vị của món chính. Một ly espresso nguyên chất (không sữa) với vị đắng đậm và axit tự nhiên thực hiện nhiệm vụ này, tạo ra sự tương phản để tôn lên hương vị của bữa ăn vừa kết thúc. Ngược lại, việc uống cappuccino sau bữa chính sẽ phủ một lớp bọt sữa lên niêm mạc lưỡi, làm mất dư vị của món ăn trước đó.

Để trải nghiệm đúng văn hóa bản địa, du khách có thể căn cứ theo bảng phân loại thời gian sử dụng cà phê của người Italy. Trước 11h sáng, có thể thưởng thức cappuccino, latte, kết hợp với bánh ngọt. Sau 11h nên uống espresso, macchiato (espresso thêm lớp bọt sữa nhỏ trên bề mặt).

Du khách vẫn có thể gọi cappuccino vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày tại hầu hết quán cà phê và nhà hàng ở Italy. Tại các thành phố đón lượng lớn khách quốc tế như Rome, Florence hay Venice, việc phục vụ cappuccino vào buổi chiều hoặc buổi tối là điều bình thường. Tuy nhiên, đa số người Italy vẫn duy trì thói quen chỉ uống cappuccino vào buổi sáng. Sau bữa trưa hoặc bữa tối, espresso thường là lựa chọn phổ biến hơn.

Bà Anna Possi, 101 tuổi, chủ quán Bar Centrale tại làng Nebbiuno, miền Bắc Italy, là barista già nhất quốc gia và đã đứng sau quầy pha chế từ năm 1958. Bà vẫn phục vụ cappuccino cho khách du lịch vào buổi chiều, thậm chí lúc nửa đêm, bất chấp luật ngầm của người bản xứ.

“Tôi là ai mà có quyền quyết định khách nên uống loại cà phê họ thích khi nào”, bà Possi nói, đồng thời cho rằng du khách hoàn toàn có quyền làm theo sở thích cá nhân.

Bà Possi cho hay điều quan trọng là thực khách đã ăn gì trước khi uống cà phê. Nữ bartender 100 tuổi không khuyến khích kết hợp cà phê với nước cam hay uống ngay sau bữa trưa vì dạ dày sẽ khó tiêu hóa.

Mai Phương (Theo Huffpost, Reuters)