Mệt mỏi vì kiêng kỵ ‘tháng cô hồn’

Lo sợ xui xẻo trong tháng 7 âm lịch, nhiều người hoãn chữa bệnh, đổi giờ làm và áp đặt các quy tắc kiêng kỵ lên gia đình gây mệt mỏi, xáo trộn cuộc sống.

Đầu tháng 7 âm lịch, bà Nhật Lệ, 65 tuổi, ở Nghệ An đi khám sức khỏe và được chẩn đoán tổn thương nội mạc tử cung kèm tràn dịch khớp gối. Khi bác sĩ chỉ định phẫu thuật để tránh biến chứng, bà lập tức từ chối nhập viện và xin thuốc về uống. “Tháng cô hồn dễ gặp vận hạn, sang tháng sau tôi mới tính chuyện đụng dao kéo”, bà Lệ nói.

Không chỉ hoãn kế hoạch chữa bệnh của bản thân, bà Lệ còn yêu cầu các thành viên trong gia đình không cắt tóc, không ra đường hoặc phơi quần áo sau 18h, tránh đi ngang nghĩa trang. Bà yêu cầu chồng con khi ra ngoài phải mang theo củ tỏi trong túi áo. Mọi giao dịch kinh doanh lớn đều bị chuyển sang tháng sau. Để giải tỏa tâm lý bất an, bà cũng sắm lễ lớn cúng bái, cầu bình an.

Tâm lý e ngại này bắt nguồn từ thói quen kinh doanh của gia đình với quan niệm “có kiêng có lành”. Nỗi lo bị đẩy lên mức cực đoan do tác động từ các câu chuyện tán gia bại sản được những thầy bói tự xưng trên mạng thêu dệt.

Những quy tắc của bà Nhật Lệ khiến không khí gia đình rơi vào ngột ngạt. Để né tránh, con gái lớn đăng ký học hè ở Hà Nội. Chồng bà cũng bức xúc do luôn bị kiểm soát giờ giấc và phải tuân thủ loạt yêu cầu vô căn cứ từ vợ.

Tâm lý e ngại cũng xuất hiện ở người trẻ. Hoài An, 22 tuổi, sinh viên tại Hà Nội chuyển toàn bộ ca làm thêm sang ban ngày. Cô về phòng trọ trước 18h các ngày lẻ, không mặc đồ trắng và hủy chuyến đi xa sau khi xem video cảnh báo tuổi Thân gặp hạn tháng 7. “Tôi làm theo để bớt lo âu”, An nói và cho biết đã chi hơn một triệu đồng mua vật phẩm phong thủy.

Gần nửa tháng qua, Nhật Minh, 30 tuổi, mệt mỏi vì tuân thủ loạt quy tắc xua đuổi vận đen do mẹ truyền lại. Anh luôn mang “bùa bình an”, xem kỹ ngày giờ ra khỏi nhà trước mỗi lần gặp gỡ đối tác với hy vọng công việc hanh thông, giữ vững doanh số.

Mâu thuẫn nảy sinh khi Minh áp đặt các luật lệ lên người thân. Anh cấm sát sinh trong nhà, thức ăn tươi sống phải sơ chế sẵn ngoài chợ. Vợ con anh không được phép chụp ảnh hay nấu cơm muộn. Sự kiểm soát khắt khe khiến vợ anh bức xúc. “Kiêng kỵ chưa thấy hiệu quả, gia đình đã bất hòa”, vợ Minh nói.

Từ đầu tháng 7 âm lịch, các nền tảng như TikTok, Threads ghi nhận hàng triệu lượt tương tác với từ khóa “kiêng kỵ tháng 7 cô hồn”. Danh sách kiêng kỵ bao gồm không mở cửa hàng, mua sắm tài sản, chuyển nhà hay tránh phẫu thuật thẩm mỹ thu hút hàng triệu lượt xem. Các phiên livestream chia sẻ kinh nghiệm “né tháng cô hồn” của những người tự xưng “cô đồng” cũng có hàng chục nghìn lượt xem.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đào tạo Văn hóa truyền thống, cho biết mỗi cá nhân cần phân biệt tín ngưỡng và những lời đồn vô căn cứ. “Không có cơ sở khoa học khẳng định việc cắt tóc hay ra đường ban đêm quyết định vận may rủi”, ông Hiển nói.

Theo ông Hiển, tháng 7 âm lịch gắn liền với lễ Vu Lan báo hiếu, nhắc nhở con người hướng về gia đình. Việc hoãn khám chữa bệnh hay bỏ lỡ công việc quan trọng vì sợ hãi là phản khoa học. Ông cho rằng niềm tin tâm linh phải giúp con người sống tốt hơn, thay vì lệ thuộc và xáo trộn cuộc sống.

Dưới góc độ tôn giáo, sư thầy Đức Thành (Hưng Yên) cho biết Phật giáo xem tháng 7 là mùa Vu Lan, nhắc nhở bổn phận tri ân tổ tiên, không chủ trương các hủ tục mê tín hay ép tín đồ ngừng sinh hoạt, lao động. “Sống tuân thủ pháp luật, làm việc thiện, công việc tự khắc hanh thông, không phụ thuộc vào kiêng kỵ ngày tháng”, sư thầy nói.

Ông Hiển bổ sung, việc người dân gán mác “tháng cô hồn” vô tình biến một tháng giàu giá trị văn hóa thành nỗi sợ hãi. Tháng 7 âm lịch vốn là thời điểm con người sống chậm lại, hướng về gia đình, chăm sóc cha mẹ. Sự kiêng kỵ chỉ có giá trị khi mang lại sự bình an nội tại. Khi nó biến thành nỗi ám ảnh khiến con người không dám kết hôn, chữa bệnh hay lao động, nhận thức cần được điều chỉnh.

Trái ngược với tâm lý đám đông, Phương Trinh, 23 tuổi, ở Hà Nội chọn cách dành thời gian rảnh làm công quả tại chùa và về quê thăm cha mẹ. Cô cho biết cuộc sống vẫn diễn ra suôn sẻ.

“Tôi dành thời gian cho việc thực tế hơn lo sợ điều mơ hồ”, Trinh nói.

Nga Thanh – Quỳnh Nguyễn