Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán. Dự thảo này bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng bảo mật, minh bạch và chống các hành vi thao túng.

Theo dự thảo, có 6 hình thức xác thực giao dịch điện tử như mã khóa bí mật dùng một lần (OTP), chữ ký số, khớp đúng thông tin sinh trắc học, xác thực hai kênh… Trong đó, thông tin sinh trắc học của khách hàng phải được đối chiếu với dữ liệu sinh trắc học lưu trong chip của căn cước công dân, tài khoản VNeID hoặc trong cơ sở dữ liệu của tổ chức cung cấp dịch vụ chứng khoán trực tuyến.

Để mua bán chứng khoán trực tuyến, nhà đầu tư phải xác thực khớp đúng thông tin sinh trắc học khuôn mặt. Tần suất thực hiện ít nhất một lần tại giao dịch đầu tiên của mỗi phiên đăng nhập. Nếu nhà đầu tư liên tiếp xác thực sai (tối đa 10 lần), tổ chức cung cấp dịch vụ chứng khoán khóa chức năng và chỉ mở lại sau khi kiểm tra, nhận biết khách hàng.

Tổ chức cung cấp dịch vụ phải có biện pháp kỹ thuật để việc xác thực và mua bán chứng khoán được thực hiện trên cùng một thiết bị. Điều này nhằm hạn chế hành vi gian lận, tăng khả năng kiểm soát người giao dịch và người sở hữu tài khoản là một.

Xác thực sinh trắc học khuôn mặt cũng được yêu cầu đối với giao dịch mở, đóng tài khoản chứng khoán và rút, chuyển tiền trên 10 triệu đồng. Theo dự thảo, quy định này tương tự ngân hàng đang thực hiện, nhằm bảo vệ an toàn cho tài sản của khách hàng.

Thực tế hiện nay nhiều công ty chứng khoán và quản lý quỹ đã định danh, xác minh khách hàng trực tuyến (eKYC) bằng thông tin sinh trắc học khi mở tài khoản. Đối với giao dịch trực tuyến, tùy đặc điểm và mức độ rủi ro của từng giao dịch, họ xác thực bằng OTP hoặc sinh trắc học. Tuy nhiên, do chưa có quy định bắt buộc, việc này đang được các tổ chức triển khai trên tinh thần tự nguyện.

Theo Bộ Tài chính, việc thị trường chứng khoán được FTSE Russell nâng hạng lên mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có quy định pháp luật về giao dịch điện tử theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế. Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 8 năm nay. Quy định này bảo đảm khả năng tiếp cận thị trường thuận lợi, minh bạch cho nhà đầu tư nước ngoài và tăng tính ổn định, khả năng chống chịu rủi ro của hệ thống giao dịch trực tuyến.

Việt Nam hiện có hơn 12,9 triệu tài khoản chứng khoán. Cá nhân trong nước chiếm áp đảo với 12,83 triệu, còn lại số ít của tổ chức trong nước và nhà đầu tư nước ngoài.

Phương Đông