“Dựa trên những nỗ lực thúc đẩy hòa bình, an ninh một cách bền bỉ của Phnom Penh, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Campuchia”, Nhà Trắng thông báo ngày 26/10 nhưng không nêu mốc thời gian thực hiện cụ thể.

Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump đồng ký thỏa thuận ngừng bắn giữa Thái Lan và Campuchia bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN ở Kuala Lumpur. Ông Trump đã có cuộc gặp với Thủ tướng Hun Manet.

Tháng 12/2021, Mỹ áp cấm vận vũ khí với Campuchia với lý do “quan ngại về vấn nhân quyền và tham nhũng” và vì Campuchia “tiếp tục cho phép Trung Quốc mở rộng hiện diện quân sự và xây dựng các cơ sở riêng trên vịnh Thái Lan”.

Campuchia năm 2020 phá dỡ một cơ sở do Mỹ tài trợ ở căn cứ hải quân Ream, sau đó thông báo Trung Quốc hỗ trợ hiện đại hóa và mở rộng căn cứ này. Mỹ cáo buộc Campuchia “thiếu minh bạch” về hoạt động xây dựng này, cho biết Phnom Penh năm 2019 đã từ chối đề nghị sửa chữa căn cứ của Washington.

Bộ Ngoại giao Campuchia khi đó chỉ trích lệnh cấm vận của Mỹ là “can thiệp vào công việc nội bộ của Campuchia”, khẳng định Phnom Penh “tuân thủ nguyên tắc trung lập vĩnh viễn”.

Trong thông báo ngày 26/10, Nhà Trắng cũng cho biết Mỹ – Campuchia đồng ý tái khởi động cuộc tập trận chung Angkor Sentinel thường niên, được tổ chức lần cuối năm 2017. Mỹ cũng sẽ tăng chỉ tiêu tuyển sĩ quan Campuchia theo học tại các học viện quân sự Mỹ như West Point, Học viện Không quân và các trường khác.

Hai nước nhất trí mở rộng hợp tác chống các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, các băng đảng buôn ma túy, điều hành “hoạt động lừa đảo trực tuyến lấy cắp hơn 10 tỷ USD từ người Mỹ” mỗi năm.

Ngoài ra, Mỹ và Campuchia nhất trí về một thỏa thuận thương mại, theo đó các nhà xuất khẩu Mỹ sẽ có cơ hội tiếp cận thị trường Campuchia “chưa từng có”, theo mô tả của Nhà Trắng.

Campuchia đồng ý xóa bỏ mọi mức thuế quan đối với hàng hóa Mỹ, cam kết đối xử công bằng với hàng xuất khẩu của Mỹ, đảm bảo hàng hóa Mỹ “không cần phải trải qua các yêu cầu kiểm tra bổ sung gây phiền hà” và không đối mặt với bất lợi cạnh tranh so với các đối tác thương mại khác.

Đức Trung (Theo Khmer Times, Kampuchea Thmey Daily)