Trịnh Nguyễn Hải Minh, học sinh lớp 8B, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), dẫn đầu kỳ thi học sinh giỏi lớp 9 môn Khoa học Tự nhiên, phân môn Năng lượng và sự biến đổi (Vật lý) với 19,25/20 điểm.

Nam sinh nói giải nhất không nằm ngoài dự đoán, song bất ngờ vì đạt điểm cao nhất. “Nghe các anh chị trong đội reo hò ‘Hải Minh thủ khoa rồi’, em còn tưởng mọi người nói đùa”, Minh kể.

Đề thi gồm hai phần: trắc nghiệm (6 điểm) và tự luận (14 điểm). Theo Hải Minh, đề thi năm nay có phần dễ hơn so với các năm trước nên em không gặp nhiều khó khăn. Nam sinh cũng thấy may mắn vì đề không có phần điện, vốn là sở đoản của mình.

Minh ấn tượng với bài thi tự luận số 5 về thấu kính hội tụ. Dù các thí sinh cho rằng cách đặt câu hỏi tạo “bẫy” và dễ gây nhầm lẫn, Minh lại thấy đề bài tương đối rõ ràng, đọc xong có thể bắt tay làm ngay. Tuy nhiên, em tiếc vì mất điểm ở ý số 3 do nhìn nhầm, thay vì cho thấu kính di chuyển như đề bài, Minh lại xử lý theo hướng di chuyển vật.

Hải Minh được mẹ định hướng tham gia các kỳ thi Toán và Khoa học từ nhỏ, nên thường xuyên tiếp xúc, yêu thích cả bốn môn Toán, Vật lý, Hóa học và Sinh học. Cuối năm lớp 6, khi xác định thi chuyên, Minh quyết định theo đuổi Vật lý. Được bố, vốn từng theo học chuyên Lý, ủng hộ, Minh sớm tiếp cận các bài nâng cao, cùng phân tích và giải đề.

Chưa đầy một năm sau, em là một trong ba học sinh Việt Nam giành huy chương vàng Olympic Toán và Khoa học quốc tế (IMSO) – kỳ thi quốc tế uy tín nhất ở cấp THCS được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công nhận. Minh cho biết đây là sân chơi đầu tiên ở môn Vật lý mà em tham gia.

Nam sinh thấy yêu thích môn Lý vì không đòi hỏi ghi nhớ nhiều mà chủ yếu dựa vào tư duy logic, lại có mối liên hệ chặt chẽ với Toán học. Phương pháp của em là cố gắng nắm chắc kiến thức cơ bản và các công thức, rồi áp dụng vào nhiều dạng bài. Minh đọc nhiều sách nâng cao, tìm đề ở các kỳ thi, tự làm rồi chấm theo barem. Với những đề thi không có đáp án, em tham khảo, nhờ thầy cô hướng dẫn.

Ngoài ra, Minh tham gia các lớp luyện thi cùng anh, chị lớp 9 để làm quen những dạng bài khó, rèn tư duy phản xạ, cách trình bày.

Giai đoạn nước rút, có tuần em học thêm 7 buổi và tiếp tục luyện đề. Dù học nhiều, Hải Minh nói mình khá tùy hứng, không tuân theo một chiến thuật cụ thể.

“Em hiếm khi làm hết những bài tập mà thầy giao”, Minh nói, cho hay thường ưu tiên làm những bài khó mà mình thấy hay trước, còn lại sẽ tạm bỏ qua hoặc nghe thầy chữa. Nam sinh thỉnh thoảng tập đàn, chơi thể thao và game để giảm căng thẳng.

Theo Hải Minh, yếu tố quan trọng để học tốt Vật lý là sự tập trung và toàn tâm cho một môn học.

“Có hôm em dành cả ngày chỉ để giải đề”, Hải Minh nói. Gặp bài khó, em không chuyển qua bài khác ngay mà cố gắng tìm lời giải trong khoảng 15 phút để tránh mất mạch làm bài.

Thầy Hoàng Ngọc Hưng, giáo viên dạy Lý chuyên ở Hà Nội, nhận xét học trò thông minh, có khả năng tiếp thu nhanh và rất đam mê Vật lý.

“Minh thể hiện sự hiểu bài và năng lực tư duy rất tốt. Em còn đặc biệt bình tĩnh và luôn trình bày chính xác”, thầy nói.

Trước mắt, Hải Minh tập trung ôn thi vào lớp chuyên Vật lý của trường Ams và Khoa học Tự nhiên. Ngoài ra, em đang cải thiện môn tiếng Anh và Văn để có thể đảm bảo kết quả của mình.

Hải Yến