Hoàng Đăng Khoa, 21 tuổi, là sinh viên khóa đầu tiên ngành Trí tuệ nhân tạo (AI), trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nam sinh vừa bảo vệ thành công đồ án tốt nghiệp, được phát triển từ nghiên cứu định vị UAV bằng ảnh nhiệt. Đây cũng là dự án giúp Khoa vượt qua hơn 5.700 ứng viên để giành giải nhất chương trình Thực tập sinh tài năng (Viettel Digital Talent) và trở thành nhân viên chính thức của Viện Hàng không Vũ trụ Viettel (VTX).

“Đây là giải thưởng lớn và ý nghĩa nhất với mình”, Khoa nói.

Khoa là cựu học sinh chuyên Toán trường THPT chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, trúng tuyển trường Đại học Công nghệ năm 2022.

Thời điểm đó, Trí tuệ nhân tạo là ngành mới nhưng vì ứng dụng được nhiều Toán, Khoa học tập suôn sẻ. Ngay đầu vào, Khoa tham gia bài thi để được học theo tiến trình tích cực với lịch học dày hơn nhằm tốt nghiệp sớm 0,5-1 năm. Lớp chỉ có 28 bạn, giúp Khoa nhận được hỗ trợ nhiều và nhanh từ thầy cô, học sâu các môn như Toán, Lập trình, AI.

Từ năm thứ hai, nam sinh bắt đầu xin đến các phòng nghiên cứu. Khoa được giao dự án, tham gia thảo luận hàng tháng dưới sự hướng dẫn của các giảng viên. Khoa nhìn nhận quá trình này giúp tăng khả năng tự học, biết cách tiếp cận các bài toán một cách có hệ thống và yêu thích việc nghiên cứu hơn.

Sau kỳ thực tập tại Viettel theo chương trình của trường vào tháng 8 năm ngoái, Khoa tiếp tục vừa học, vừa thực tập tại đây. Đến đầu năm nay, khi Viettel mở đơn chương trình thực tập sinh tài năng, Khoa đăng ký ngay, coi đây là cơ hội để học hỏi và có việc chính thức trước khi tốt nghiệp.

Chương trình kéo dài 6 tháng. Nửa đầu, Khoa tham gia khóa đào tạo chuyên sâu, được giới thiệu nhiều kiến thức mới, song chỉ có tính chất gợi ý. Nam sinh phải tự học, tìm tòi thêm để hoàn thành các bài kiểm tra.

Sau đó, Khoa bước vào giai đoạn thực tập toàn thời gian tại VTX và làm dự án thực tế. Với Khoa, đây là giai đoạn “được học nhiều nhất” khi trải nghiệm toàn bộ quy trình xây dựng một dự án AI quy mô lớn, được hướng dẫn từ chuyên môn, tư duy nghiên cứu đến kỹ năng thuyết trình.

Dự án Khoa tham gia xuất phát từ câu hỏi thực tế: “Khi mất tín hiệu GPS, thiết bị bay sẽ định vị như nào?”. Dưới sự dẫn dắt của các chuyên gia, Khoa đã đề xuất giải pháp định vị bằng ảnh nhiệt, sử dụng camera cảm biến hồng ngoại – nguồn dữ liệu khó bị gây nhiễu.

Quá trình nghiên cứu không hề dễ dàng. Đầu tiên là việc tìm ý tưởng. Khoa mất hơn một tháng đọc tài liệu nước ngoài để xem thế giới đã giải quyết bài toán này ra sao, có thể đào sâu, cải tiến vấn đề nào.

Khó khăn thứ hai là việc thu thập và xử lý dữ liệu bởi đây là bài toán đặc thù, ít dữ liệu công khai. Khoa và các cộng sự phải mang thiết bị lên đỉnh Đền Thượng, Ba Vì (Hà Nội), để thu thập ảnh nhiệt từ trên cao. Trong quá trình huấn luyện, mô hình nhiều lần không cho kết quả như mong muốn khiến Khoa phải thử nghiệm, điều chỉnh và tối ưu liên tục.

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình Khoa có thể định vị UAV mà không cần tới GPS với tốc độ xử lý nhanh gấp 4 lần so với các mô hình so khớp ảnh hiện tại. Khoa cho biết dự án đáp ứng các tiêu chí về tính hiệu quả kinh tế, tính mới, ứng dụng và mức độ hoàn thiện, theo yêu cầu đề ra.

Mô hình của Khoa được hội đồng chuyên môn đánh giá cao về tính ứng dụng thực tiễn, khả thi để tích hợp vào các hệ thống UAV trong tương lai. Nhờ đó, dù chưa chính thức tốt nghiệp, Khoa đã được giữ lại làm nhân viên chính thức.

Hướng dẫn Khoa ở chương trình Viettel Digital Talent, Nguyễn Hoàng Tuấn, kỹ sư Trí tuệ nhân tạo tại VTX, nhận xét Khoa có nền tảng kiến thức tốt, tiếp thu nhanh, cầu tiến và chủ động kết nối với các anh, chị hướng dẫn để tìm ra hướng giải quyết chung.

“Dự án Khoa thực hiện rất khó, hàm lượng công việc và lượng kiến thức cần nắm lớn”, Tuấn nói. “Nhưng Khoa vẫn kiên quyết theo đuổi. Mỗi lần báo cáo, mình ấn tượng vì Khoa tìm tòi, đánh giá vấn đề rất nhanh và chính xác”.

Khoa hiện có điểm trung bình học tập (GPA) 3.67/4 và chứng chỉ tiếng Anh TOEI 960/990. Chàng trai 21 tuổi cho biết sẽ tiếp tục tham gia các dự án tại VTX, đồng thời tìm kiếm cơ hội du học trong những năm tới để theo đuổi con đường nghiên cứu trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo.

Dương Tâm