Trong quá trình vận hành thường lệ hôm 6/12, Mạng lưới Không gian Sâu (DSN) của NASA mất liên lạc với Maven khi nó bay ra phía sau Sao Hỏa. Hệ thống theo dõi đã dự đoán loại mất tín hiệu này, vốn xảy ra khi các tàu vũ trụ xa xôi bị thiên thể che khuất, và thường sẽ thiết lập lại kết nối sau đó. Tuy nhiên, khi Maven dự kiến xuất hiện lại từ phía xa của hành tinh đỏ, DSN vẫn không thể thu nhận tín hiệu.

“Các đội phụ trách tàu vũ trụ và nhóm vận hành đang điều tra sự cố để xử lý”, NASA hôm 9/12 cho biết.

Dữ liệu từ Maven cho thấy trước khi biến mất phía sau sao Hỏa, nó vẫn bay theo quỹ đạo bình thường và các hệ thống trên tàu vẫn ở trạng thái ổn định. Nếu quỹ đạo của Maven không bị ảnh hưởng bởi yếu tố gây ra sự cố mất liên lạc, NASA và nhóm vận hành DSN có thể tiếp tục nỗ lực gửi tín hiệu cho tàu theo quỹ đạo dự đoán, đồng thời tìm cách xác định nguyên nhân và giải pháp tiếp theo.

Tàu vũ trụ Maven phóng lên không gian bằng tên lửa ULA Atlas V vào tháng 11/2013, mang theo các thiết bị đo lường cách khí quyển Sao Hỏa phát triển và tương tác với gió Mặt Trời. 10 tháng sau, tàu đến quỹ đạo Sao Hỏa và vẫn hoạt động tại đó hơn một thập kỷ qua. Các nhà khoa học sau đó kết luận, Mặt Trời là nguyên nhân khiến Sao Hỏa mất đi phần lớn khí quyển vào không gian, biến nó từ một thế giới ẩm ướt và ấm áp thành nơi khô cằn, lạnh lẽo như ngày nay.

Maven không phải tàu quỹ đạo Sao Hỏa hoạt động lâu nhất của NASA. Cơ quan này hiện còn hai tàu quỹ đạo khác là MRO, phóng năm 2005, và Mars Odyssey phóng năm 2001.

Ngoài nghiên cứu khoa học, Maven còn là mắt xích liên lạc quan trọng với một số robot trên bề mặt Sao Hỏa. Nó phối hợp với tàu MRO và Mars Odyssey (NASA), tàu Mars Express và TGO (Cơ quan Vũ trụ châu Âu ESA) để chuyển tiếp thông tin liên lạc cho các robot tự hành như Perseverance và Curiosity (NASA).

Thu Thảo (Theo Space, AP)