Kể từ khi xung đột bùng phát tại Iran, anh Shakeel Ahmad, 45 tuổi, sống tại Delhi, nhiều đêm thức trắng. Mỗi lần điện thoại reo, người cha lại thót tim lo cho con gái 21 tuổi đang học y khoa ở Tehran.

“Tên lửa rơi sát ký túc xá làm vữa trần rớt xuống”, Ahmad thuật lại lời con gái qua điện thoại. Nữ sinh và bạn học nhiều đêm phải ngủ ngoài hành lang để tránh thương vong, đối mặt với tiếng nổ lớn trên bầu trời. Gia đình từng đặt nhiều kỳ vọng khi cho con xuất ngoại do chi phí học y trong nước quá cao, nay chỉ mong con được an toàn.

Theo Hiệp hội Sinh viên Y khoa (AIMSA), có khoảng 3.000 sinh viên Ấn Độ đang học tập tại Iran, hiện còn hơn 1.200 người mắc kẹt chờ sơ tán. Ông Mohammad Momin Khan, Chủ tịch AIMSA, cho biết các sinh viên Ấn Độ ở Iran chủ yếu theo học ngành y tại các khu vực đang đối mặt với rủi ro an ninh cao như Urmia, Kerman hay Khuzestan.

Rất nhiều sinh viên không thể sơ tán sớm do phải tham gia các kỳ thi bắt buộc của Bộ Y tế Iran như kỳ thi khoa học tổng hợp và kỳ thi đánh giá điều kiện thực tập MBBS (dự kiến vào ngày 5/3). Sự leo thang quân sự đột ngột xảy ra ngay sát lịch thi đã khiến họ hoàn toàn rơi vào thế bị động.

Tại thành phố Srinagar, chị Shaheena Jan sống trong thấp thỏm qua những cuộc điện thoại chập chờn với con gái ở Tehran. “Tòa nhà có thể trúng bom bất cứ lúc nào. Cháu đang phải gián đoạn thi cử và chỉ khẩn cầu được cứu ra ngoài”, chị Shaheena nói.

Trước đó, chính phủ Ấn Độ đã khuyến cáo công dân rời Iran, song lịch thi cứng nhắc vào đầu tháng 3 đẩy nhiều sinh viên vào thế kẹt. Anh Asif Ahmad ở bang Kashmir cho biết mới đưa được một con gái về nước, người còn lại phải ở lại vì trường từ chối lùi lịch thi.

Khó khăn tài chính cũng là rào cản lớn khi nhu cầu sơ tán tăng cao. Giá vé máy bay từ Armenia về Ấn Độ hiện vọt lên hơn 120.000 rupee (1.300 USD). Ông Nasir Khuehami, điều phối viên Hiệp hội Sinh viên Jammu và Kashmir, cho biết nhiều em đã hết tiền ăn và mất kết nối Internet do hạ tầng viễn thông bị phá hủy.

Trên mạng xã hội, lời kêu cứu liên tục xuất hiện. Nhóm sinh viên Đại học Arak, trong đó có nữ sinh Ifra Ahmed, vẫn kẹt lại tâm điểm xung đột và chưa nhận được phản hồi cứu trợ từ Đại sứ quán. Tiến sĩ Mohammad Momin Khan đề xuất chính phủ sớm tái lập lộ trình sơ tán qua biên giới Armenia – từng áp dụng thành công hồi tháng 6/2025 – trước khi quá muộn.

Ngày 5/3, 107 sinh viên Đại học Urmia đã gửi thư khẩn đề nghị Đại sứ quán Ấn Độ hỗ trợ sơ tán đường bộ sang Armenia hoặc Azerbaijan.

Đại diện Bộ Ngoại giao Ấn Độ tuyên bố an toàn của kiều bào là ưu tiên tối thượng và đã kích hoạt đường dây nóng 24/7 để hỗ trợ công dân tìm đường lánh nạn.

New Delhi ủng hộ sớm chấm dứt xung đột, trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang chóng mặt sau các cuộc không kích của Mỹ – Israel. Đòn trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái liên tục nhắm vào hạ tầng trọng yếu, biến nguy cơ xung đột toàn diện thành hiện thực tàn khốc.

Minh Phương (Theo RT, The Hindu)