Đêm một ngày tháng 8, trở về nhà ở Eugene (bang Oregon) sau ca làm việc tại cửa hàng tạp hóa, ông Chong Man Kim và vợ bàng hoàng khi thấy cửa bị phá, đồ đạc bị lục tung. Hai chiếc két sắt được giấu kín, một bị cạy mở, một chiếc biến mất.

Toàn bộ tiền mặt, nhẫn cưới, kỷ vật gia đình và bộ sưu tập tiền xu quý giá đã bốc hơi. Kẻ trộm chỉ để lại vài đồng tiền lẻ vương vãi trên sàn.

“50 năm làm lụng, 50 năm tiết kiệm cho giấc mơ nghỉ hưu, giờ tôi chẳng còn gì”, ông Kim, 69 tuổi, người nhập cư từ Hàn Quốc, nghẹn ngào nói.

Vợ chồng ông Kim là nạn nhân điển hình trong làn sóng trộm cắp đang nổi lên khắp nước Mỹ. Theo cảnh sát, các đường dây tội phạm có tổ chức, phần lớn đến từ Nam Mỹ, đang thực hiện những chiến dịch tấn công tinh vi nhắm vào các gia đình gốc Á.

Trong năm qua, cơ quan thực thi pháp luật ghi nhận hàng loạt vụ án tương tự tại Florida, Wisconsin, Ohio, Colorado, Pennsylvania và Oregon.

Cảnh sát cho biết, tội phạm khoanh vùng chủ doanh nghiệp người châu Á vì giả định nhóm này thường giữ nhiều tiền mặt tại nhà, thay vì gửi ngân hàng. Bên cạnh đó, thói quen làm việc cần mẫn theo khung giờ cố định và rào cản ngôn ngữ khiến họ trở thành mục tiêu dễ tiếp cận nhưng khó báo án.

“Chúng coi đây là những con mồi lý tưởng”, Cảnh sát trưởng Eugene, Chris Skinner nhận định. Ông cho rằng đây là mô hình hoạt động chuyên nghiệp của các tổ chức tội phạm kiểu băng đảng, với tổng thiệt hại của các nạn nhân lên tới hàng triệu USD.

Eugene, thị trấn yên bình với 4% dân số châu Á, ghi nhận ba làn sóng trộm cướp từ đầu năm 2024, thiệt hại khoảng 1,7 triệu USD. Báo cáo từ Quỹ Người Mỹ gốc Á cho thấy trong 485 vụ cướp từ 2018 đến 2024, phần lớn diễn ra tại nhà riêng và “việc nhắm mục tiêu vào sắc tộc là có chủ đích”.

Không hành động bộc phát, các nhóm trộm cướp này lên kế hoạch bài bản. Chúng thường đến một thị trấn, thuê xe và nhà ngắn hạn để làm căn cứ.

Nhóm tội phạm sẽ theo dõi mục tiêu nhiều ngày, sử dụng camera giấu kín ngụy trang trong bụi rậm, thiết bị phá sóng wifi để vô hiệu hóa hệ thống báo động. Thậm chí, chúng còn cải trang thành thợ làm vườn, nhân viên giao hàng để thám thính ngôi nhà vào ban ngày. Khi chủ nhà đi làm, chúng đột nhập, phá két sắt và tẩu thoát chỉ trong vài phút.

Tại Florida, cảnh sát từng phát hiện một nhóm nghi phạm giả vờ chơi bóng rổ tại sân công cộng chỉ để đặt camera hướng về phía nhà các nạn nhân tiềm năng.

Việc triệt phá các băng nhóm này được ví như trò chơi “đập chuột” – bắt được nhóm này, nhóm khác lại mọc lên. Dù cảnh sát Eugene đã bắt giữ 13 nghi phạm trong hai năm qua, việc thu hồi tài sản gần như vô vọng.

Rào cản pháp lý cũng là một thách thức. Quy định về bảo lãnh tại ngoại lỏng lẻo ở một số bang cho phép nghi phạm nộp tiền và bỏ trốn ngay sau khi bị bắt. Mới đây, 7 công dân Colombia bị bắt tại Eugene liên quan đến loạt vụ trộm. Cảnh sát tìm thấy bằng chứng họ đã chuyển tiền và gửi hàng hóa trộm cắp về nước. Tuy nhiên, việc thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa cảnh sát địa phương và các cơ quan liên bang do lo ngại vấn đề nhập cư khiến việc điều tra cầm đầu đường dây gặp khó khăn.

Làn sóng trộm cắp đã gieo rắc nỗi sợ hãi bao trùm cộng đồng doanh nghiệp gốc Á. Nhiều người bắt đầu thay đổi thói quen: chuyển toàn bộ tài sản vào ngân hàng, lắp đặt hệ thống báo động có dây thay vì không dây, thậm chí trang bị vũ khí.

“Bạn phải đối đầu bạo lực bằng sự cứng rắn”, Bruce Chen, một chủ nhà hàng tại Eugene nói. Anh đã mua súng sau khi nhà riêng bị trộm viếng thăm năm 2022.

Với ông Kim, vụ trộm không chỉ lấy đi tài sản dưỡng già mà còn cướp mất cảm giác an toàn. Ông trải qua những ngày tháng trầm cảm, dằn vặt và xấu hổ vì đã không bảo vệ được gia đình. Hình ảnh nước Mỹ an ninh mà ông từng tin tưởng khi đặt chân đến 45 năm trước giờ đã vỡ vụn.

“Chúng tôi giờ đây không thể tin tưởng bất cứ ai, kể cả khi ở trong chính ngôi nhà của mình”, ông nói.

Minh Phương (Theo NYTimes)