Tại hội thảo “ODA thế hệ mới” sáng 18/3, Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương cho biết công hàm về khoản vay 8.350 tỷ đồng vốn ODA đã được chính phủ hai nước phê duyệt, dự kiến ký trong tháng này.

ODA thế hệ mới là khoản vay ưu đãi với quy trình chuẩn bị được rút gọn và thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng, đảm bảo các mục tiêu phát triển thông qua thiết kế chính sách, huy động nguồn lực hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Phương, vốn vay lần này của Nhật Bản sẽ hỗ trợ Việt Nam thực hiện ba trụ cột chính sách vì mục tiêu tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trụ cột đầu tiên là xây dựng và thiết lập các ưu đãi tài chính, đầu tư và cơ chế cho tăng trưởng xanh. Với trụ cột này, chính sách thuế và đầu tư công sẽ được rà soát, điều chỉnh để khuyến khích đầu tư xanh, thị trường tín chỉ carbon.

Các tiêu chí, cơ chế chứng nhận với dự án được cấp tín dụng xanh, trái phiếu xanh cũng được xây dựng, hướng dòng vốn vào hoạt động thân thiện với môi trường.

Trụ cột tiếp theo là xây dựng chính sách thực hiện Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC) – cam kết giảm thải khí nhà kính của quốc gia theo Thỏa thuận Khí hậu Paris. Trụ cột thứ ba hướng tới tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, phục hồi sau thiên tai.

Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki cho biết ngoài hỗ trợ tài chính truyền thống, khoản vay ODA thế hệ mới còn đề xuất các dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến của Nhật Bản trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu quan sát vệ tinh. Việc này nhằm đáp ứng nhu cầu của Việt Nam trong tăng trưởng xanh và phòng chống thiên tai.

Nhật Bản là quốc gia cung cấp ODA song phương lớn nhất cho Việt Nam. Theo số liệu của JICA, đến cuối 2025, tổng vốn vay ưu đãi Nhật Bản rót cho Việt Nam là hơn 3.000 tỷ yen, tương đương gần 497.160 tỷ đồng.

Đến 2030, Việt Nam cần gần 69 tỷ USD để đáp ứng mục tiêu giảm thải. Trong đó, vốn trong nước dự kiến khoảng 25 tỷ USD, vay nước ngoài 44 tỷ USD, chiếm 64%. Thứ trưởng Trần Quốc Phương mong muốn các đối tác nước ngoài, gồm Nhật Bản, tiếp tục hỗ trợ tài chính, công nghệ và nhân lực trong lĩnh vực này. Ông cũng kỳ vọng khoản vay linh hoạt tương tự được áp dụng, giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.

Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo biến đổi khí hậu có thể khiến Việt Nam thiệt hại 12,5% GDP, đe dọa mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045. Thêm vào đó, nếu mực nước biển dâng từ 75-100 cm, gần một nửa đồng bằng sông Cửu Long có thể bị ngập vào giữa thế kỷ này.

Thủy Trương