Trong cuộc họp báo hôm nay, phát ngôn viên chính phủ Nhật Bản Minoru Kihara cho biết Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản (JASDF) cuối tuần trước điều động tiêm kích hạng nặng F-15 cất cánh khẩn cấp do “lo ngại máy bay Trung Quốc xâm phạm không phận”.

“Tuyên bố từ phía Trung Quốc rằng tiêm kích Nhật Bản cản trở nghiêm trọng an toàn bay của họ là vô căn cứ”, ông cho biết.

Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Takehiro Funakoshi trước đó triệu Đại sứ Trung Quốc Ngô Giang Hạo và “gửi kháng nghị mạnh mẽ rằng những hành động nguy hiểm như vậy là cực kỳ đáng tiếc”. “Thứ trưởng Funakoshi kêu gọi chính phủ Trung Quốc bảo đảm những sự việc như vậy không tái diễn”, Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho hay.

Hãng thông tấn Xinhua dẫn thông báo từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc, trong đó bác bỏ những lời chỉ trích của Nhật Bản và tuyên bố sẽ gửi kháng nghị đáp trả.

Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói phía Nhật Bản “đưa ra thông tin sai lệch và tìm cách thao túng chính trị”, cho biết “tiêm kích Nhật Bản thường xuyên trinh sát và gây rối hoạt động quân sự của Trung Quốc”.

“Nhật Bản đang thổi phồng vụ khóa radar hỏa lực nhằm đưa ra cáo buộc sai trái đối với Trung Quốc, làm leo thang căng thẳng và đánh lừa cộng đồng quốc tế. Đây là hành động ác ý, chúng tôi kiên quyết phản đối và đã gửi công hàm cho phía Nhật Bản”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết các tiêm kích hạm J-15 Trung Quốc xuất phát từ tàu sân bay Liêu Ninh đã hai lần bật radar hỏa lực, khóa mục tiêu vào chiến đấu cơ F-15 Nhật Bản ở phía đông nam đảo Okinawa hôm 6/12. Tàu sân bay Liêu Ninh cùng ba tàu khu trục khi đó đang di chuyển về phía nam nhóm đảo Okinawa của Nhật Bản.

“Những vụ bật radar hỏa lực như vậy là hành động nguy hiểm, vượt mức cần thiết đối với đảm bảo an toàn bay”, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho hay.

Hải quân Trung Quốc khẳng định tuyên bố của Nhật Bản “không đúng với tình hình thực tế” và yêu cầu Tokyo “lập tức ngừng vu khống, bôi nhọ”. Theo hải quân Trung Quốc, máy bay Nhật Bản đã nhiều lần tiếp cận và gây gián đoạn đợt huấn luyện của tàu sân bay ở phía đông eo biển Miyako, hoạt động vốn đã được thông báo trước đó.

Radar điều khiển hỏa lực được dùng để định vị chính xác mục tiêu, cung cấp tham số dẫn đường cho tên lửa và đạn có điều khiển. Bật radar hỏa lực và khóa mục tiêu thường chỉ diễn ra khi một bên sẵn sàng khai hỏa trong chiến đấu, đồng thời bị coi là hành động khiêu khích nghiêm trọng trong thời bình.

Máy bay và tàu chiến hiện đại đều được trang bị hệ thống cảnh báo chiếu xạ, cho phép chúng xác định có đang bị đối phương phát hiện và khóa mục tiêu qua radar hay không.

Vụ tiêm kích chạm mặt gần đảo Okinawa diễn ra trong lúc căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản leo thang sau phát biểu của Thủ tướng Takaichi về đảo Đài Loan tháng trước, khi bà cho rằng một cuộc tấn công vào hòn đảo có thể “cấu thành tình huống đe dọa sống còn với Nhật Bản và buộc chúng tôi phải hành động quân sự”.

Thủ tướng Nhật Bản sau đó xuống giọng nhằm xoa dịu căng thẳng, song Trung Quốc không chấp nhận và tiếp tục yêu cầu bà rút lại phát biểu trước đó.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, Xinhua, Kyodo)