Ba ngày trước, vụ việc 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh dịch tả châu Phi bị phát hiện trong kho của Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) được công bố. Sau thông tin trên, nhiều thương hiệu F&B thông báo tạm dừng bán một số sản phẩm liên quan đến nhà cung cấp trên.

Tại các cửa hàng The Coffee House ngày 10/1, nhân viên thông báo tạm dừng hai dòng sản phẩm trà Phúc Kiến sen vải và Americano vải, chưa rõ khi nào bán lại.

Sáng cùng ngày, nhãn hàng này thông báo việc chủ động dừng phục vụ hai sản phẩm trên do một phần nguyên liệu được nhập từ Halong Canfoco. Họ đang chuyển sang nguồn cung thay thế đáp ứng tiêu chuẩn an toàn và chất lượng. Họ đồng thời khẳng định sản phẩm bánh mì không dùng pate hoặc sản phẩm chế biến từ thịt nào của nhà cung ứng trên.

Nói với VnExpress, Phúc Long khẳng định không sử dụng sản phẩm chế biến từ thịt của Đồ hộp Hạ Long trong toàn bộ hệ thống cửa hàng trên toàn quốc. Các giao dịch có liên quan đến từ nguyên liệu vải. Từ ngày 9/1, chuỗi đồ uống đã tạm ngưng nhập nguồn nguyên liệu vải từ đơn vị này và chuyển sang sử dụng các nguồn nguyên liệu thay thế khác.

Đêm qua, Highlands Coffee cũng cho biết không dùng pate hay thịt lợn chế biến của Halong Canfoco. Họ thông báo ngưng phục vụ sản phẩm có sử dụng nguyên liệu từ nhà cung cấp này, nhưng không nêu chi tiết tên món.

Tại nhiều cửa hàng Highlands Coffee tại phường Tân Mai, Tây Mỗ, Thanh Xuân (Hà Nội), nhân viên nói tạm dừng bán trà thạch vải, trong khi duy trì bán trà sen vàng – món đồ uống thuộc dòng bán chạy nhất của nhãn hàng này. Tuy nhiên, một số điểm bán của thương hiệu tiết lộ vẫn bán trà thạch vải, nhưng không kèm trái vải, nếu khách hàng chấp thuận. Trên các nền tảng gọi đồ ăn trực tuyến, việc đặt hàng hai món trên vẫn khả dụng tại các điểm bán của thương hiệu này.

Theo báo cáo tài chính các năm của Halong Canfoco, một số chuỗi F&B có quy mô lớn trên thị trường như Highlands Coffee, Phở 24, Phúc Long và The Coffee House thường xuyên phát sinh các khoản phải thu ngắn hạn trị giá hàng tỷ đồng, chiếm tỷ trọng không quá lớn so với tổng thể. Phải thu ngắn hạn thường là tiền nợ mua hàng hóa mà doanh nghiệp có quyền thu hồi trong kỳ hạn không quá 12 tháng, tức đôi bên có giao dịch mua, bán với nhau.

Để đánh giá một cách công bằng việc các chuỗi F&B sử dụng sản phẩm của Đồ hộp Hạ Long, ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director và sáng lập Horeca Business School, cho rằng cần nhìn lại quy trình lựa chọn nhà cung cấp trong thực tế vận hành chuỗi.

Với các chuỗi có quy mô từ trung bình đến lớn, việc lựa chọn nhà cung cấp thường đi qua năm lớp kiểm soát, gồm đánh giá pháp lý và hồ sơ doanh nghiệp, đánh giá năng lực cung ứng và tính ổn định, uy tín thương hiệu và lịch sử thị trường, đánh giá kỹ thuật và thử nghiệm nội bộ, sau đó mới ký kết hợp đồng và thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro.

Với các nhà cung cấp lớn, nhiều chuỗi còn triển khai thêm bước tham quan và thẩm định trực tiếp cơ sở sản xuất.

Ông Thanh cũng lưu ý rằng với trường hợp của Halong Canfoco, nhà máy của họ đã đạt tiêu chuẩn ISO 22000:2018. Đây là hệ thống quản trị an toàn thực phẩm ở cấp độ toàn diện, tích hợp phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP), truy xuất nguồn gốc và cải tiến liên tục. Tiêu chuẩn này tạo mức độ tin cậy vượt trội so với chứng nhận an toàn thực phẩm thông thường.

“Việc các chuỗi F&B sử dụng sản phẩm của Đồ hộp Hạ Long không thể xem là thiếu cẩn trọng”, ông Thanh nêu quan điểm. Ông thêm rằng họ là nhà cung cấp có lịch sử gần 70 năm, hiện diện rộng rãi trên thị trường, đáp ứng đầy đủ tiêu chí một chuỗi F&B thường đặt ra.

Tuy nhiên, chuyên gia này nhấn mạnh rằng tiêu chuẩn cao giúp giảm xác suất rủi ro và tăng khả năng phát hiện, xử lý, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn khả năng sự cố phát sinh trong thực tế sản xuất quy mô lớn.

Ngoài các chuỗi F&B, báo cáo tài chính các năm về trước của Đồ hộp Hạ Long cũng cho thấy nhiều khách hàng là doanh nghiệp phân phối và bán lẻ, trong đó có một số siêu thị lớn như chuỗi Winmart hay GO!, BigC… Tuy nhiên, phản ứng của người tiêu dùng với các chuỗi bán lẻ không quá dữ dội.

Ông Thanh lý giải độ chênh lệch nằm ở vai trò hoàn toàn khác nhau trong chuỗi giá trị và cách người tiêu dùng nhận diện trách nhiệm. Chuỗi bán lẻ đóng vai trò kênh phân phối. Họ bán sản phẩm dưới thương hiệu của nhà sản xuất. Khi có sự cố, trách nhiệm nhận diện của người tiêu dùng vẫn gắn chặt với nhãn hàng gốc.

Trong khi đó, chuỗi F&B lại đóng vai trò người tái chế biến giá trị. Nguyên liệu đầu vào, dù có thương hiệu hay tiêu chuẩn cao đến đâu, khi đi vào ly nước hay món ăn, đã trở thành một phần của sản phẩm mang thương hiệu F&B. Trong mắt khách hàng, họ không uống sản phẩm của nhà cung cấp A, mà uống sản phẩm của thương hiệu quán. Niềm tin, cảm giác an toàn và trải nghiệm đều gắn trực tiếp với thương hiệu F&B, không có khoảng đệm nhận diện như trong bán lẻ.

Tất Đạt – Thủy Trương