Năm 2019, Mark Mongiardo, Giám đốc thể thao một trường trung học ở Mỹ bị cảnh sát dừng xe ở hạt Sullivan, bang New York. Kết quả kiểm tra nồng độ cồn của Mark là 0,18%, cao hơn gấp đôi mức cho phép dù trước đó anh ăn bánh mì kẹp xúc xích, khoai tây chiên và nước ngọt.

Đây không phải lần đầu anh gặp rắc rối. Thời điểm bị dừng xe, Mark đã kiêng rượu gần một năm do từng bị phạt. Hồi đầu những năm 2000, khi còn là giáo viên thể dục, anh nhiều lần bị nhà trường nhắc nhở vì học sinh và đồng nghiệp phản ánh có mùi rượu. Có những lúc, anh mất khả năng kiểm soát ngôn ngữ và hành vi giống người say rượu.

Sau chuỗi sự việc kéo dài nhiều năm, gia đình khuyên Mark đến gặp bác sĩ. Tại Trung tâm Y tế Đại học Richmond (đảo Staten, New York) bác sĩ Prasanna Wickremesinghe thử nghiệm cho Mark uống dung dịch có đường và theo dõi chặt chẽ. Nồng độ cồn trong máu của anh tự động tăng lên 0,14% sau 8 giờ.

Bác sĩ chẩn đoán Mark mắc hội chứng “tự nấu rượu” (Auto-brewery syndrome – ABS). Bernd Schnabl, đồng Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Bệnh tiêu hóa San Diego, cho biết đây là tình trạng vi sinh vật đường ruột chuyển hóa carbohydrate và đường thành ethanol (rượu). Bình thường, lượng ethanol này rất nhỏ và được gan xử lý nhanh nên không gây ảnh hưởng. Ở những người mắc ABS, lượng cồn sản sinh quá nhiều vượt khả năng xử lý của gan, khiến cơ thể rơi vào trạng thái say dù không tiêu thụ đồ uống có cồn.

Hội chứng ABS được ghi nhận từ những năm 1950 và vốn được coi là bệnh hiếm. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy số lượng bệnh nhân nhiều hơn dự đoán. Một nghiên cứu trên tạp chí Nature Microbiology ghi nhận 22 bệnh nhân. Một nghiên cứu khác sắp công bố của bác sĩ Wickremesinghe và bác sĩ Fahad Malik tại bệnh viện St. Joseph’s Health ở Syracuse, New York ghi nhận 34 ca. Nhóm nghiên cứu cho biết đã ghi nhận nhiều ca khác ở châu Âu và Trung Đông, cho thấy bệnh có thể phổ biến hơn dự đoán. Nhiều ca mắc bệnh đang bị bỏ sót do bị chẩn đoán nhầm thành rối loạn tâm thần.

Bác sĩ Barbara Cordell, nhà nghiên cứu tại bang Texas, nói bà từng gặp nhiều người khẳng định không uống rượu nhưng vẫn gây tai nạn giao thông vì mất kiểm soát hành vi.

Chồng bà Cordell, ông Joe Bartnik, bắt đầu xuất hiện các cơn say không rõ nguyên nhân từ năm 2004. Năm 2009, nồng độ cồn trong máu của ông Bartnik đo được tại bệnh viện lên tới 0,37%, cao gấp bốn lần mức giới hạn. Bác sĩ ban đầu nhận định ông Bartnik lén uống rượu. Bà Cordell cho biết từng đánh dấu các chai rượu trong nhà và kiểm tra thùng rác để giám sát chồng trước khi tìm ra nguyên nhân y khoa vào 6 năm sau đó. Năm 2017, bà Cordell thành lập tổ chức Auto Brewery Syndrome Advocacy and Research để hỗ trợ bệnh nhân.

Giới khoa học vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân và vì sao bệnh chỉ xuất hiện ở một số người. Bác sĩ Schnabl cho rằng có thể liên quan đến việc sử dụng kháng sinh, do làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột.

Việc điều trị hội chứng này đối với nhiều bệnh nhân, bao gồm ông Bartnik, tập trung vào thay đổi thói quen dinh dưỡng. Bác sĩ hướng dẫn người bệnh loại bỏ đường và carbohydrate trong chế độ ăn hàng ngày để triệt tiêu nguồn nguyên liệu tạo cồn.

Ngọc Ngân (Theo Straits Times)