Phó thủ tướng: Sách giáo khoa phải cung ứng như mặt hàng thiết yếu

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu việc cung ứng sách giáo khoa phải được quản lý như đối với mặt hàng thiết yếu, đặc thù và không đặt nặng yếu tố lợi nhuận.

“Quan trọng nhất là cung cấp kịp thời, đầy đủ sách giáo khoa, với giá cả do nhà nước quản lý chặt chẽ”, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu nói tại cuộc họp về in, phát hành và cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027.

Từ năm 2018, đây là năm học đầu tiên toàn quốc áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất. Những ngày qua, tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ xảy ra tại một số nơi. Phụ huynh và học sinh khó khăn khi tìm mua sách.

Vì vậy, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu làm rõ hiện nay hệ thống đại lý, nhà sách có đủ khả năng đưa sách đến vùng sâu hay không? Trách nhiệm của đại lý trong việc cung ứng sách thế nào? Cơ cấu giá sách giáo khoa ra sao? Cơ chế mua sắm, đấu thầu tài sản công với sách giáo khoa thế nào?

Phó thủ tướng đánh giá để xảy ra tình trạng chưa đủ sách giáo khoa cho thấy còn bất cập trong dự báo, đặt hàng, sản xuất, dự trữ, điều phối và phân phối.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chỉ đạo nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam xác định địa bàn, số lượng còn thiếu và nơi tồn dư. Trên cơ sở này, nhà xuất bản in ấn bổ sung, điều chuyển, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa, “tuyệt đối không để ảnh hưởng đến việc dạy và học”.

Các đại lý bán sách giáo khoa phải công khai điểm bán có hàng cùng số điện thoại, kênh đặt hàng trực tuyến; cung cấp địa chỉ khai thác sách giáo khoa, tài liệu điện tử để phụ huynh và học sinh biết.

Bộ Giáo dục và Đào tạo lập tổ phản ứng nhanh, trực 24/24h để tiếp nhận phản ánh và điều phối sách đến điểm nóng.

Bên cạnh đó, ông Châu yêu cầu rà soát toàn diện công tác quản lý nhà nước đối với sách giáo khoa, từ xác định nhu cầu, sản xuất, dữ trữ, phát hành, phân phối, kiểm tra, giám sát; phương thức phát hành, cơ chế điều chuyển sách giữa các địa phương; xây dựng phương án dự phòng, không để phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng đặt mua của đơn vị trung gian.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phải sớm rà soát toàn bộ hệ thống đại lý, đơn vị phát hành trung gian; đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý sản xuất, dự trữ và phát hành sách giáo khoa. Đơn vị này cũng cần rà soát cơ chế quản lý giá và các yếu tố hình thành giá, bảo đảm giá sách giáo khoa được xác định công khai, minh bạch, hợp lý, tiết giảm tối đa chi phí trung gian không cần thiết.

Bộ Công Thương chỉ đạo quản lý thị trường rà soát vấn đề cạnh tranh trong hệ thống phân phối, nếu phát hiện dấu hiệu hạn chế cạnh tranh hoặc vi phạm về cạnh tranh, phải xử lý.

Theo báo cáo của nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến ngày 9/9, đơn vị đã phát hành 235,6 triệu bản sách giáo khoa và 84 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. Nguyên nhân thiếu sách giáo khoa do gián đoạn kênh đăng ký mua bán sách tại các cơ sở giáo dục; vướng mắc về lộ trình và vận hành.

Năm học 2026-2027, cả nước dùng chung một bộ sách giáo khoa, thay vì nhiều bộ như trước. Từ giữa tháng 8, ở TP HCM, không ít phụ huynh phải đi 5-6 nơi, xếp hàng dài hàng giờ để mua sách. Khi đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các bên lên phương án đảm bảo cung ứng đủ sách trước ngày 30/8.

Tình trạng khan hiếm sách giáo khoa đến sau khai giảng là điều hiếm thấy trong nhiều năm qua.

Vũ Tuân