Bà Lee Chang-wol, 80 tuổi, sống gần 40 năm trong ngôi nhà không cửa sổ tại đây. Nhà có lối vào rộng 1,2 m, bếp và phòng tắm thông nhau, phía trên là mạng lưới dây điện treo sát mái tôn. Cách đó một con đường 8 làn xe là các tòa chung cư cao tầng.

Khi đêm xuống, các tòa tháp chung cư sáng rực đối lập với bóng tối bao trùm Guryong. Ánh sáng yếu ớt của làng chỉ phát ra từ vài túp lều và cây thánh giá neon đỏ của nhà thờ. Khói bốc lên từ rác và than đang cháy dở.

Chính quyền thành phố đang giải tỏa khu vực này để tái thiết. Họ đề nghị bồi thường cho bà Lee 3.300 USD (khoảng 83 triệu đồng) và yêu cầu di dời trước giữa tháng 6. Nếu không thực hiện, bà sẽ bị cưỡng chế. Bà Lee từ chối vì số tiền này không đủ để tìm chỗ ở mới. “Chỉ sống qua ngày hôm nay đã đủ khó khăn rồi”, bà nói.

Làng Guryong hình thành từ cuối thập niên 1980, khi người nghèo bị đẩy khỏi trung tâm Seoul để chuẩn bị cho Olympic 1988. Họ dựng nhà tạm từ vật liệu tận dụng. Vào thập niên 1990, Guryong từng có 10.000 cư dân với các cửa hàng tạp hóa, tiệm cắt tóc và hội đồng tự quản.

Tuy nhiên, chính quyền không công nhận những ngôi nhà này là hợp pháp. Seoul từng dựng màn che để giấu Guryong khỏi tầm mắt du khách quốc tế. “Họ bị biến thành vô hình dù vẫn sống ở đó”, nhà nghiên cứu Lim Mi-ri nói.

Một số cư dân kiện thành phố, yêu cầu công nhận nơi ở hợp pháp để có quyền mua căn hộ mới và vay ngân hàng. “Nếu nơi chúng tôi sống không được coi là nhà, thì chúng tôi là gì?”, bà Lee nói.

Cuộc sống tại làng thiếu hụt các dịch vụ cơ bản. Điện và nước được kéo tự phát. Do vật liệu dễ cháy, làng thường xuyên xảy ra hỏa hoạn. Vụ cháy tháng 1 vừa qua thiêu rụi một phần làng, khiến 180 người phải sơ tán. Ông Baek Su-hyeon, 66 tuổi, hiện ngủ trong một túp lều sau khi nhà cháy. Ông từ chối khoản hỗ trợ 4.000 USD vì không đủ khả năng trả tiền thuê nhà lâu dài. “Việc này giống như cướp bóc những người không còn nơi nào khác để đi”, ông cho biết.

Từ năm 2023, chính quyền yêu cầu 1.107 hộ dân phải di dời. Thành phố dự kiến xây dựng 3.800 căn hộ mới, trong đó dành một phần cho cư dân cũ thuê lại. Tuy nhiên, hàng trăm người vẫn bám trụ để đòi quyền lợi.

Tại Seoul, giá bất động sản tăng nhanh hơn thu nhập khiến việc sở hữu nhà trở nên khó khăn. Số liệu từ Ngân hàng Kookmin cho thấy chỉ số PIR (tỷ lệ giá nhà trên thu nhập) tại Seoul đạt 15,2 vào cuối năm 2024. Một hộ gia đình trung bình mất hơn 15 năm tích lũy thu nhập mới có thể mua được một căn hộ. Với người nghèo ở Guryong, hy vọng có nơi ở mới càng xa vời.

Thành phố Seoul cho biết vẫn tiếp tục kế hoạch biến nơi này thành tổ hợp chung cư. Trong khi đó, những cư dân như bà Lee vẫn đang đấu tranh để được công nhận quyền cư trú.

Ngọc Ngân (Theo Japan Times, New York Times)