Aitana Lopez xuất hiện tại Lễ hội âm nhạc Coachella (Mỹ) với mái tóc hồng, thắt lưng phong cách boho và trang phục sành điệu. Cô cầm chiếc lót cốc mang thương hiệu nổi tiếng – món đồ quen thuộc của giới trẻ đi sự kiện. Tuy nhiên, Aitana không phải người thật.

Cô là nhân vật do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra bởi công ty công nghệ The Clueless (Tây Ban Nha), có gần 400.000 người theo dõi trên mạng xã hội. Nhờ làm người mẫu ảnh và nhận hợp đồng quảng cáo, Aitana Lopez kiếm tới 10.000 USD mỗi tháng. Dù tiểu sử ghi rõ là sản phẩm ảo, nhiều tài khoản vẫn để lại bình luận khen ngợi. Một nam diễn viên có 5 triệu người theo dõi từng nhắn tin rủ Aitana hẹn hò ngoài đời.

Trên mạng xã hội, nội dung của các KOL ảo được xây dựng tinh vi, khó phân biệt với người thật. Họ quay video hướng dẫn trang điểm, đăng ảnh tập thể dục, chia sẻ chuyến du lịch hay khoe ảnh check-in tại các sự kiện thể thao. Việc ghép ảnh tại các sự kiện đình đám hoặc chụp chung với người nổi tiếng là cách thức phổ biến để nhân vật ảo thu hút tương tác.

Hiện có hàng nghìn người có ảnh hưởng (KOL) ảo hoạt động trên Instagram và TikTok. Báo cáo đánh giá quy mô thị trường này đạt 6,33 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến lên tới 11,78 tỷ USD năm 2033. Khảo sát của công ty phân tích dữ liệu Sprout Social cho thấy 50% người tiêu dùng Anh thoải mái khi các thương hiệu sử dụng KOL ảo để quảng cáo và 41% sẵn sàng theo dõi họ. Việc người dùng mạng quen thuộc với hình ảnh dùng bộ lọc chỉnh sửa kỹ lưỡng là tiền đề cho sự chấp nhận này.

Ngành công nghiệp này bùng nổ đến mức một Giải thưởng Nhân vật AI của năm (WAICA) đã được tổ chức với tổng trị giá 90.000 USD. Hơn 2.000 ứng viên ảo tham gia cạnh tranh ở các lĩnh vực: người mẫu, nhà văn, nhạc sĩ và cổ động viên bóng đá.

Thực tế, các KOL ảo đã xuất hiện từ khoảng 10 năm trước với thế hệ đầu tiên mang tên Lil Miquela (Mỹ). Nhân vật này từng được các thương hiệu xa xỉ như Prada hay Calvin Klein chọn quảng bá chiến dịch.

Ông Rubén Cruz, người tạo ra nhân vật Aitana, cho biết công ty quyết định sử dụng AI vì nhiều dự án bị hủy bỏ do lỗi cá nhân của các người mẫu thật. Với AI, thương hiệu tránh được rủi ro từ các bê bối đời tư, đồng thời nhân vật ảo có thể làm việc 24/7 ở bất cứ đâu trên thế giới mà không tốn chi phí đi lại, ăn ở.

Giới chuyên gia truyền thông dự báo đến năm 2030, hầu hết các thương hiệu lớn sẽ tự tạo ra một “gương mặt đại diện ảo” cho riêng mình.

Dù vậy, việc lạm dụng người ảo đôi khi mang lại rủi ro, đặc biệt khi các chiến dịch truyền thông cố tình xây dựng câu chuyện liên quan đến bệnh tật hoặc lừa dối cảm xúc của khán giả, dẫn đến tranh cãi về mặt đạo đức.

Giới chuyên gia nhận định, các KOL chỉ dựa vào ngoại hình sẽ dễ bị AI thay thế nhất. Đối với những lĩnh vực đòi hỏi sự tin cậy và chiều sâu kiến thức như sức khỏe tâm thần hay nuôi dạy con cái, máy móc chưa thể cạnh tranh.

Giá trị cốt lõi của một người có ảnh hưởng thành công nằm ở sự sáng tạo, đồng cảm và câu chuyện mang đậm tính con người – những điều AI không thể sao chép.

Bảo Nhiên (Theo Independent)