Mao Meng bước vào phòng tư vấn của chuyên gia tâm lý Gao Yuliang (thành phố Giang Âm, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) và nói: “Tôi thấy cuộc hôn nhân này thật vô nghĩa. Bản thân tôi cũng chẳng làm nên trò trống gì”.

Hơn chục năm chung sống, Chen Shu – chồng cô – thường xuyên có những lời mạt sát cửa miệng như “Não cô có vấn đề à?”, “Cô thì làm được tích sự gì?”. Sự chỉ trích dai dẳng như mưa dầm thấm đất, ăn mòn sự tự tin của người vợ. Có lần cô ốm sốt li bì, thay vì quan tâm, anh mắng: “Ngu thì ráng chịu”.

Trái ngược hoàn toàn với lời miêu tả của vợ, Chen Shu xuất hiện tại phòng khám tâm lý với vẻ ngoài điềm đạm, ăn nói chừng mực và luôn nở nụ cười.

Ảo tưởng quyền lực và cơ chế trút giận

Sự mâu thuẫn này được giải mã khi chuyên gia hỏi về nghề nghiệp. Chen Shu là tài xế riêng cho một vị lãnh đạo. Việc liên tục phải kìm nén cảm xúc, giữ thái độ phục tùng và cẩn trọng từng lời ăn tiếng nói chốn công sở đã tích tụ một áp lực khổng lồ.

Khi ra ngoài, anh gồng mình làm một nhân viên hoàn hảo. Nhưng khi về nhà – nơi được coi là không gian an toàn nhất, anh dỡ bỏ mọi phòng bị và vô thức biến vợ thành “thùng rác cảm xúc” để tìm kiếm sự cân bằng.

Thêm vào đó, việc thường xuyên tháp tùng sếp khiến anh ảo tưởng về quyền lực. Bước chân qua cửa, anh tự cho mình cái quyền làm lãnh đạo, hống hách buông lời phán xét: “Cái nhà này tôi là người quyết định”, “Cô có tư cách gì mà cãi nhau với tôi”.

Chuyên gia Gao Yuliang chỉ ra một thực tế tàn nhẫn: Vì quá hiểu nhau, các cặp vợ chồng luôn biết cách dùng từ ngữ có tính sát thương cao nhất để tấn công bạn đời. Cuộc hôn nhân dần biến thành chiến trường, nơi người này tấn công để giải tỏa áp lực, người kia xù lông phòng vệ theo phản xạ.

Phá vỡ vòng lặp tổn thương

Để cắt đứt vòng lặp tổn thương này, chuyên gia yêu cầu cặp đôi tái cấu trúc mô thức giao tiếp.

Thứ nhất, đối với người vợ: Từ chối nhận “rác”. Thay vì phản ứng gay gắt trước những lời mạt sát, Mao Meng học cách chuyển đổi góc nhìn. Khi chồng nổi cáu vô cớ, cô tự nhủ: “Hôm nay anh ấy lại chịu ấm ức ở ngoài rồi”. Việc tách bạch sự tức giận của chồng khỏi giá trị của bản thân giúp cô thoát khỏi tâm thế nạn nhân. Cô hiểu rằng, những lời nói kia thực chất là tiếng kêu cứu của một người đang quá tải.

Thứ hai, đối với người chồng: Thay thế bạo lực bằng sự giãi bày. Chen Shu phải ký một thỏa thuận: Mỗi khi lỡ miệng nói lời cay độc, sau khi cơn giận qua đi, anh bắt buộc phải xin lỗi hoặc kể cho vợ nghe một khó khăn đang gặp phải ở cơ quan.

Việc một người quen thói gia trưởng phải thừa nhận sự yếu kém của bản thân là vô cùng khó. Nhưng bằng sự kiên nhẫn của vợ, vỏ bọc của Chen dần vỡ lở. Trong một buổi tư vấn, anh lần đầu rụt rè chia sẻ về một quyết định thuyên chuyển nhân sự khiến bản thân mất ngủ nhiều đêm.

Khi được hỏi tại sao giấu kín chuyện lớn như vậy, chuyên gia tâm lý vạch trần: “Vì ở nhà anh quen làm sếp rồi, làm sao dám để lộ sự yếu đuối và chần chừ?”. Chen Shu ngượng ngùng gật đầu. Giây phút tháo hạ chiếc mặt nạ đó đã trở thành bước ngoặt cứu vãn cuộc hôn nhân.

Hai tháng sau, trong bức thư gửi lại phòng khám, Mao Meng báo tin vui: Những trận bạo lực ngôn từ gần như biến mất. Chồng cô đã học được cách dốc bầu tâm sự thay vì mắng chửi.

Đừng biến tờ hôn thú thành “giấy phép” để tùy tiện trút rác cảm xúc lên bạn đời. Những lời mạt sát lặp đi lặp lại sẽ bào mòn tình yêu nhanh hơn bất kỳ sóng gió nào ngoài cánh cửa gia đình.

Bảo Nhiên (Theo Tạp chí Hôn nhân và Gia đình)