Thành lập Mạng lưới chuyên gia AI Việt Nam toàn cầu

Bộ Khoa học và Công nghệ quyết định thành lập mạng lưới kết nối các chuyên gia AI người Việt toàn cầu nhằm huy động chất xám, giải quyết các bài toán thực tiễn trong nước.

Quyết định được Bộ trưởng Vũ Hải Quân ký ban hành hôm 2/8, với mong muốn “kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nhân là người Việt Nam, người Việt định cư ở nước ngoài có trình độ, kinh nghiệm, uy tín trong nghiên cứu, phát triển, ứng dụng, quản trị, thương mại hóa sản phẩm và hoạch định chính sách về trí tuệ nhân tạo”.

Bộ Khoa học và Công nghệ xác định mục tiêu tổng quát của mạng lưới là hình thành cộng đồng chuyên gia AI trình độ cao, có khả năng kết nối và huy động hiệu quả tri thức trong nước và quốc tế để phục vụ trực tiếp hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn với các bài toán thực tiễn tại Việt Nam. Mạng lưới cũng được kỳ vọng gắn kết nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực công nghệ quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Một mục tiêu khác là hỗ trợ hình thành mô hình, nền tảng và sản phẩm AI có ý nghĩa chiến lược trong các lĩnh vực ưu tiên như y tế, giáo dục, đô thị thông minh, an ninh mạng và dữ liệu quốc gia.

Mạng lưới cũng đặt ra ba mục tiêu cụ thể gồm: thu hút và duy trì sự tham gia thực chất của đội ngũ chuyên gia AI người Việt trên toàn cầu; tăng cường liên kết giữa cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế để hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, thúc đẩy thương mại hóa; đồng thời huy động đội ngũ chuyên gia tham gia tư vấn hoạch định chính sách, thiết kế và triển khai các chương trình, nhiệm vụ, dự án AI trọng điểm của quốc gia.

Theo quyết định, mạng lưới sẽ hoạt động theo nguyên tắc mở, linh hoạt và tự nguyện, bảo đảm khả năng kết nối rộng rãi giữa các chuyên gia và tổ chức trong nước, quốc tế. Các hoạt động phải gắn với bài toán thực tiễn của quốc gia, địa phương và doanh nghiệp, khuyến khích định hướng ứng dụng, tạo ra giá trị kinh tế – xã hội, đồng thời huy động nguồn lực trong và ngoài nước, thúc đẩy hợp tác quốc tế và hợp tác công – tư.

Các hoạt động trọng tâm của mạng lưới gồm chia sẻ tri thức và kinh nghiệm của các chuyên gia AI cho thế hệ trẻ thông qua hướng dẫn, đào tạo và hỗ trợ thực tập; thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường; tư vấn hoạch định chính sách, phát triển sản phẩm và ứng dụng AI phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Bên cạnh đó, quyết định cũng đề cập đến diễn đàn trí tuệ nhân tạo Việt Nam toàn cầu, dự kiến được tổ chức thường niên nhằm tăng cường kết nối và mở rộng sự tham gia của các chuyên gia AI.

Trước đó, trong đề xuất thành lập mạng lưới hồi tháng 5, Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá AI tại Việt Nam những năm qua có nhiều bước phát triển, nhưng vẫn hạn chế khi nguồn nhân lực chất lượng cao còn phân tán, kết nối giữa các tổ chức trong nước với cộng đồng chuyên gia quốc tế, đặc biệt là người Việt ở nước ngoài, chưa hiệu quả. Việc liên kết giữa viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp chưa chặt chẽ, khiến nhiều kết quả nghiên cứu chưa gắn với nhu cầu thực tiễn và khả năng thương mại hóa còn hạn chế.

Dẫn kinh nghiệm quốc tế, Bộ cho biết nhiều quốc gia đã triển khai thành công mô hình mạng lưới trong phát triển AI, như Viện Alan Turing của Anh, mạng lưới ELISE của Liên minh châu Âu hay Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Singapore. Việc thành lập mạng lưới được đánh giá là yêu cầu cấp thiết nhằm tạo cơ chế kết nối, huy động và phát huy nguồn lực trí tuệ trong và ngoài nước, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và sức cạnh tranh của Việt Nam trong lĩnh vực AI.

Lưu Quý