Nằm trên quần đảo Svalbard, Longyearbyen từng là trung tâm khai thác than đá. Vùng đất này là khí hậu cực đoan, nhiệt độ dưới 0 độ C quanh năm. Ở đây, cư dân không được phép qua đời hay sinh con – một quy định bắt nguồn từ điều kiện tự nhiên thay vì yếu tố tâm linh.

Lệnh cấm chôn cất xuất phát từ hiện tượng đất đóng băng vĩnh cửu (permafrost). Vào thập niên 1950, các nhà nghiên cứu phát hiện thi thể người quá cố không thể phân hủy do nhiệt độ quá thấp. Vi khuẩn và mầm bệnh từ nhiều thế kỷ trước vẫn tồn tại nguyên vẹn trong những “xác ướp băng”. Thực tế, mầm bệnh lao từng được tìm thấy trong các thi thể cũ tại khu vực này. Nếu lớp băng tan, mầm bệnh nguy hiểm có thể phát tán, đe dọa cộng đồng. Do đó, chính phủ Na Uy đã đóng cửa toàn bộ nghĩa trang thị trấn từ năm 1950.

Luật không thể ngăn một người trút hơi thở cuối cùng, nhưng cấm tuyệt đối việc chôn cất tại Longyearbyen. Bất kỳ ai mắc bệnh nặng, nguy kịch hoặc qua đời đều phải được vận chuyển vào đất liền an táng – nơi có điều kiện khí hậu thuận lợi cho quá trình phân hủy. Trước thắc mắc về việc hỏa táng, chính quyền vẫn chấp nhận giải pháp này đối với các trường hợp tử vong đột ngột. Tuy nhiên, thân nhân phải trải qua thủ tục xin cấp phép vô cùng phức tạp để chôn cất bình tro cốt.

Kỳ lạ hơn, thị trấn này cũng “nói không” với sự ra đời. Do thiếu cơ sở y tế chuyên dụng cho sản phụ khoa, phụ nữ mang thai được yêu cầu rời đảo chuyển vào đất liền khoảng một tháng trước ngày dự sinh để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Để được phép định cư tại Longyearbyen, những người mới đến phải trải qua các đợt kiểm tra sức khỏe khắt khe. Chính quyền không tiếp nhận những người mắc bệnh lý nghiêm trọng nhằm giảm thiểu rủi ro y tế tại khu vực xa xôi này.

Dù dân số chỉ hơn 2.400 người, Longyearbyen vẫn là trung tâm nghiên cứu khoa học quan trọng về biến đổi khí hậu và hệ sinh thái vùng cực. Thị trấn tự cung tự cấp này có đầy đủ trường học, bưu điện và quán bar. Dù mùa đông mặt trời không mọc và mùa hè mặt trời không lặn suốt nhiều tháng, người dân nơi đây vẫn điều chỉnh nhịp sinh học để thích nghi hoàn hảo với cuộc sống ở một trong những môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh.

Minh Phương (Theo India Times, Businessday)