Thông tin trên SCMP hôm 23/9 cho biết một phụ nữ ở tỉnh Hà Bắc tích lũy móng tay của mình và người thân từ bé. Sau nhiều năm, cô bất ngờ khi có người sẵn lòng mua chúng để làm thuốc với giá 300 nhân dân tệ (hơn 1,1 triệu đồng) cho khoảng 500 gram.

Trong y học cổ truyền Trung Quốc, móng tay người được gọi là “jin tui”. Theo quan niệm, vị thuốc này có tác dụng thanh nhiệt, loại bỏ độc tố khỏi cơ thể và hỗ trợ chữa lành vết thương. Y văn cổ Trung Quốc, đơn cử như sách Qianjin Yaofang của danh y Tôn Tư Mạo đời Đường, đã ghi nhận móng tay người là một vị thuốc trị chứng chướng bụng ở trẻ em. Theo đó, cha mẹ đốt móng tay thành tro, sau đó bôi lên vú mẹ để trẻ uống cùng sữa.

Bà He Lan, bác sĩ y học cổ truyền cao cấp tại Bệnh viện Thứ ba thuộc Đại học Bắc Kinh, xác nhận các bác sĩ vẫn kê đơn móng tay cho bệnh nhân vào những năm 1960. Tuy nhiên, việc sử dụng vị thuốc này giảm dần khi các nhà khoa học tìm thấy nhiều thành phần khác có tác dụng tương tự. Bà He cũng cho biết việc thu mua dược liệu này không dễ dàng, vì trung bình một người trưởng thành chỉ mọc khoảng 100 gram móng tay mỗi năm.

Tuy nhiên, vào năm 2018, dư luận chú ý đến thuốc Hou Yan Wan – một loại thuốc viên được cấp bằng sáng chế của Trung Quốc có nguồn gốc từ bài thuốc y học cổ truyền trị viêm họng, vì thành phần của nó có chứa móng tay người.

Giáo sư Li Jimin tại Đại học Y học cổ truyền Thành Đô cho biết với hãng tin Kankan News, công ty dược phẩm thường thu mua nguyên liệu này từ các trường học và làng xã. Chúng được làm sạch, khử trùng kỹ lưỡng, sau đó xử lý nhiệt và nghiền thành bột. Một số người lo ngại về nguồn gốc không rõ ràng của thành phần, ví dụ như có lẫn móng chân. Ông Li khẳng định điều đó không xảy ra, nói thêm cả nguyên liệu thô và thành phẩm thuốc đều phải trải qua quy trình kiểm tra gắt gao trước khi đưa ra thị trường.

Móng tay không phải là thành phần duy nhất từ cơ thể người được dùng làm thuốc. Răng, tóc, thậm chí cả gàu cũng được liệt kê là các vị thuốc trong y học cổ truyền. Theo cuốn Bản tóm lược Dược liệu học do danh y Lý Thời Trân biên soạn vào thế kỷ 16, người ta có thể trộn gàu sót lại trên lược với cháo loãng hoặc rượu để chữa chứng đau đầu.

Tuy nhiên, với sự phát triển của dược học hiện đại và các tiêu chuẩn vệ sinh ngày càng cao, việc sử dụng các loại dược liệu có nguồn gốc từ cơ thể người đã trở nên cực kỳ hiếm hoi. Dù vậy, một số ít nhà thuốc Đông y hoặc cơ sở tư nhân vẫn duy trì thói quen thu mua nguyên liệu này.

Các bác sĩ y học cổ truyền nói “jin tui” là vị thuốc Đông y cần trải qua quy trình bào chế nghiêm ngặt, người dân không tự ý chế biến. Việc bảo quản không đúng cách không chỉ làm mất dược tính mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn.