Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề xuất mạng lưới ‘Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu’

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra sáng kiến kết nối khu vực khi phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh quốc tế về không gian vũ trụ ở Pháp.

Trong bài phát biểu mở đầu phiên thảo luận chuyên đề cấp cao “Xây dựng không gian vũ trụ mới vì một thế giới đổi thay nhanh chóng” sáng nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất Việt Nam cùng Pháp, Liên Hợp Quốc, ASEAN và các đối tác nghiên cứu hình thành mạng lưới “Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu”, theo Bộ Ngoại giao.

Mạng lưới sẽ tập trung chia sẻ, khai thác dữ liệu không gian phục vụ phát triển; nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững; kết nối nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ. Mạng lưới có thể trước hết tập trung tại Đông Nam Á, trong đó Việt Nam sẵn sàng là điểm kết nối.

Nhấn mạnh không gian vũ trụ mở ra những chân trời rộng lớn, nhưng thước đo cuối cùng của tiến bộ vẫn là những giá trị mang lại cho con người và Trái Đất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia đưa những kết quả của hội nghị thành hành động cụ thể cho hiện tại và các thế hệ mai sau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết công nghệ hàng không vũ trụ thuộc nhóm công nghệ chiến lược được ưu tiên phát triển của Việt Nam, với ba hướng gồm nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ và dữ liệu không gian; phát triển hệ sinh thái kinh tế vũ trụ và khuyến khích các mô hình tài chính cho ứng dụng phục vụ lợi ích công; hoàn thiện thể chế và năng lực quản trị hoạt động không gian phù hợp luật pháp quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ nhận định không gian vũ trụ ngày càng trở thành một phần thiết yếu của đời sống và nền kinh tế hiện đại. Vệ tinh, viễn thám, định vị và dữ liệu không gian được sử dụng trong thông tin liên lạc, giao thông, quản lý tài nguyên, phòng chống thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của các hoạt động không gian cũng đặt ra thách thức về rác thải, va chạm, quỹ đạo, tần số, quân sự hóa, chiếm hữu, khoảng cách công nghệ và vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cộng đồng quốc tế cần một khuôn khổ quản trị đa phương nhằm bảo đảm không gian hòa bình, an toàn, bền vững và được sử dụng chung; thúc đẩy đổi mới, kinh tế vũ trụ và chuyển dữ liệu thành tri thức, dịch vụ, quyết định tốt hơn cho Trái Đất.

Trong đó, Việt Nam nhấn mạnh 5 nguyên tắc quản trị đa phương về không gian. Đầu tiên là cần giữ gìn không gian vì mục đích hòa bình, thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, ngăn ngừa xung đột và chạy đua vũ trang, không đe dọa sử dụng hoặc sử dụng vũ lực.

Đặt con người và phát triển trên Trái Đất ở trung tâm, ưu tiên cảnh báo thiên tai, giám sát khí hậu, quản lý tài nguyên và Mục tiêu phát triển bền vững.

Thượng tôn luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc, đặt Liên Hợp Quốc và Ủy ban Liên Hợp Quốc về Hoạt động Vũ trụ vì Mục đích Hòa bình (COPUOS) ở trung tâm quản trị đa phương về không gian, củng cố vai trò của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU).

Đảm bảo bình đẳng giữa các quốc gia trong tham gia và thụ hưởng thành quả nghiên cứu, công nghệ. Cuối cùng, các bên cần sử dụng không gian có trách nhiệm, minh bạch, bền vững, giảm rác thải và nguy cơ va chạm.

Tại phiên thảo luận, trưởng đoàn Serbia, Luxembourg, Bulgaria, Đan Mạch và Nhật Bản cũng chia sẻ các nguyên tắc quản trị đa phương, sáng kiến hợp tác, nhấn mạnh khai thác, sử dụng không gian hòa bình, bền vững, tăng cường hợp tác khu vực và phát huy vai trò của các cơ chế quản trị toàn cầu.

Hội nghị do Pháp tổ chức theo đề xuất của Tổng thống Emmanuel Macron, quy tụ đoàn đại biểu từ khoảng 130 nước, cùng lãnh đạo các cơ quan vũ trụ, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và giới nghiên cứu hàng không vũ trụ, kết nối trực tiếp với Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS).

Hội nghị có nhiều hoạt động trao đổi chính sách, giới thiệu cơ hội hợp tác quốc tế về công nghệ, dịch vụ, nghiên cứu – đào tạo về hàng không vũ trụ, trên các định hướng hợp tác quốc tế thúc đẩy kinh tế vũ trụ, bảo đảm an ninh vũ trụ thông qua đối thoại và quan hệ đối tác, thúc đẩy khoa học công nghệ khám phá vũ trụ vì tương lai nhân loại.

> Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên chính thức
Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ

Thanh Danh