Tháng 1, chính quyền đảo Bali, Indonesia đề xuất quy định yêu cầu du khách quốc tế khai báo tình hình tài chính trong ba tháng gần nhất. Đề xuất này được coi là bước đi mạnh tay nhất từ trước đến nay của Bali nhằm hạn chế dòng khách chi tiêu thấp và thúc đẩy mô hình “du lịch chất lượng”.

Thống đốc Bali Wayan Koster cho biết biện pháp này sẽ được đưa vào Dự thảo Quy định khu vực về quản lý du lịch chất lượng, hiện trong giai đoạn hoàn thiện tại cơ quan lập pháp địa phương.

Nếu dự thảo được thông qua, du khách nước ngoài phải cung cấp lịch trình chi tiết, bao gồm thời gian lưu trú và các hoạt động dự kiến tại Bali. Theo ông Koster, điều này nhằm đảm bảo mọi hoạt động được kiểm soát. “Giống như khi người dân Indonesia đi nước ngoài và phải tuân thủ các chính sách, Bali sẽ làm tương tự”.

Công dân Indonesia khi xin visa đến nhiều nước, trong đó có châu Âu, Mỹ và Australia, thường phải nộp giấy tờ chứng minh tài chính và lịch trình chuyến đi.

Giới quan sát cho rằng chưa rõ chính quyền Bali có thể thực thi quy định này bằng cách nào. Lý do là cơ quan xuất nhập cảnh tại Indonesia trực thuộc chính phủ trung ương ở Jakarta, không thuộc thẩm quyền của chính quyền cấp tỉnh.

Ông Koster nói quy định có thể được áp dụng ngay trong năm nay nếu được nghị viện Bali thông qua, nhưng chưa nêu rõ mức tài chính tối thiểu mà du khách cần chứng minh.

Quy định cũng nhằm đảm bảo du khách đến Bali thực sự tôn trọng luật lệ và văn hóa địa phương, yêu Bali và có đủ khả năng tài chính. Du khách nước ngoài không nên đến Bali với kế hoạch ở ba tuần nhưng chỉ có tiền cho một tuần, rồi bị mắc kẹt và phát sinh hành vi phạm pháp.

Bali đón hơn 7 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, tăng 11% so với 6,3 triệu lượt năm 2024, mức cao nhất trong 10 năm.

Đề xuất yêu cầu chứng minh tài chính gây tranh cãi sau khi chính quyền công bố. Tương tự trường hợp Bali từng gợi ý cấm nền tảng cho thuê Airbnb vào tháng 12/2025, nhưng sau đó bị Bộ Du lịch Indonesia bác bỏ.

Một số chính trị gia ủng hộ kế hoạch này, trong đó có bà Chusnunia Chalim, nghị sĩ Hạ viện, người bày tỏ mong muốn áp dụng chính sách tương tự trên toàn quốc. Chính sách đi đúng định hướng du lịch chất lượng mà Bộ Du lịch theo đuổi, một phần của phát triển du lịch bền vững.

“Chúng ta nên tránh những vị khách mang lại rắc rối thay vì lợi ích cho đất nước”, bà Chusnunia nói.

Nhiều ý kiến cho rằng chính sách này có thể khiến du khách e ngại, trong khi không giải quyết được các vấn đề cốt lõi của du lịch Bali.

Ông I Wayan Suyadnya, Giảng viên Xã hội học tại Đại học Brawijaya, nhận định một chính sách vội vàng, thiếu phù hợp và sẽ khiến mọi người cảm thấy không thoải mái. Những biện pháp hiện nay của chính quyền Bali chưa xử lý được các vấn đề phát triển du lịch của hòn đảo.

Theo ông Suyadnya, đề xuất mới một lần nữa cho thấy “mối quan hệ bất ổn” giữa Bali và chính quyền trung ương, khi nhiều biện pháp nhằm hạn chế quá tải du lịch của hòn đảo không phù hợp với chính sách quốc gia. Chính quyền Bali cảm thấy địa phương “đóng góp nguồn thu lớn nhưng không được ưu tiên”. Người Bali cũng “có lựa chọn chính trị khác biệt” trong cuộc bầu cử quốc gia năm 2024.

Ông Suyadnya đồng ý việc giám sát du khách quốc tế cần được siết chặt, nhưng nên thực hiện thông qua lực lượng xuất nhập cảnh tại sân bay. Tại sân bay, du khách cần được kiểm tra nơi lưu trú, thời gian ở lại.

“Nếu du khách khai chỉ ở một tuần nhưng sau đó dữ liệu không được cập nhật, cơ quan chức năng có thể liên hệ khách sạn hoặc phối hợp với đại sứ quán để ngăn tình trạng lưu trú quá hạn”, ông đề xuất, đồng thời nhấn mạnh chính quyền địa phương nên tập trung vào các vấn đề cấp bách hơn như khủng hoảng rác thải, phát triển hạ tầng du lịch mất cân đối giữa Bắc và Nam Bali, hay tình trạng du khách ứng xử kém. Các cộng đồng tại Bali cần cùng nhau thiết kế mô hình du lịch thực sự mang lại lợi ích cho người dân địa phương.

“Sau 50 năm phát triển du lịch, Bali đã thực sự thịnh vượng hơn hay chỉ có giới chủ đầu tư được hưởng lợi, đây là lúc để nhìn lại”, ông Suyadnya nói.

Ông Agung Bagus Pratiksa Linggih, Nghị sĩ Hội đồng lập pháp Bali, cho rằng quy định này sẽ “vô lý” nếu không có sự chấp thuận từ chính phủ trung ương. Cơ quan xuất nhập cảnh thuộc chính phủ trung ương. Nếu không có sự cho phép từ Jakarta, chính quyền Bali không có thẩm quyền kiểm soát thông tin tài chính của du khách.

Theo ông Linggih, Bali nên cải thiện hạ tầng và dịch vụ để thu hút nhóm khách chi tiêu cao, thay vì đưa ra những biện pháp gây tranh cãi.

“Du khách có thể nản lòng vì rác thải chất đống hay ùn tắc giao thông” ông nói, đồng thời gợi ý các giải pháp ngắn hạn như cấm cho thuê lại bất động sản để hạn chế villa trái phép, hoặc tăng thuế với khách sạn trong khu du lịch nhằm đẩy giá phòng lên, qua đó sàng lọc phân khúc du khách.

Mai Phương (Theo SCMP, News.com.au)