Bộ Thương mại Trung Quốc hôm nay thông báo cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng cho “những thực thể thuộc quân đội Nhật Bản, cũng như người dùng có thể sử dụng chúng vì mục đích quân sự hoặc góp phần tăng cường sức mạnh quân sự Nhật Bản”.

Cơ quan này cho biết lệnh cấm có hiệu lực ngay lập tức, thêm rằng quyết định dựa trên Luật Kiểm soát Xuất khẩu và nhằm bảo vệ an ninh, lợi ích quốc gia, đồng thời thực hiện các nghĩa vụ quốc tế về không phổ biến vũ khí hạt nhân. “Những tổ chức hoặc cá nhân đến từ mọi quốc gia sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu vi phạm lệnh cấm”, thông báo có đoạn.

Giới chức Trung Quốc không đề cập mặt hàng cụ thể, nhưng nước này phân loại nhiều sản phẩm thuộc các lĩnh vực nhạy cảm như công nghệ sinh học, hàng không vũ trụ và viễn thông là hàng hóa lưỡng dụng, phải chịu kiểm soát xuất khẩu.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cùng ngày chỉ trích “những phát ngôn sai lầm gần đây của Nhật Bản liên quan vấn đề Đài Loan”.

Chính phủ Nhật Bản chưa lên tiếng về quyết định của Trung Quốc.

Động thái diễn ra trong lúc quan hệ Trung – Nhật đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm, liên quan phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi về vấn đề Đài Loan hồi tháng 11/2025. Bà Takaichi khi đó cảnh báo Nhật Bản có thể sẽ tiến hành động thái quân sự trong trường hợp đảo Đài Loan bị tấn công. Đảo Đài Loan cách hòn đảo gần nhất của Nhật Bản 100 km.

Thủ tướng Nhật Bản sau đó xuống giọng nhằm xoa dịu căng thẳng, song Trung Quốc không chấp nhận và tiếp tục yêu cầu bà rút lại phát biểu. Trung Quốc cũng tái áp đặt lệnh cấm nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản trong tháng đó.

Thủ tướng Nhật Bản đến nay vẫn từ chối rút lại phát biểu.

Nhật Bản hồi tháng 12/2025 cáo buộc tiêm kích hạm J-15 Trung Quốc xuất phát từ tàu sân bay Liêu Ninh đã hai lần bật radar hỏa lực, khóa mục tiêu vào chiến đấu cơ F-15 ở phía đông nam đảo Okinawa. Bật radar hỏa lực và khóa mục tiêu thường chỉ diễn ra khi một bên sẵn sàng khai hỏa trong chiến đấu, đồng thời bị coi là hành động khiêu khích nghiêm trọng trong thời bình.

Hải quân Trung Quốc khẳng định tuyên bố trên “không đúng với tình hình thực tế” và yêu cầu Nhật Bản “lập tức ngừng vu khống, bôi nhọ”.

Huyền Lê (Theo AFP, Dimsum Daily, Reuters)