Hải cảnh Trung Quốc hôm nay thông báo triển khai đội hình tàu tuần tra bên trong vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. “Đây là hoạt động hợp pháp, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của Trung Quốc”, cơ quan này cho hay.

Giới chức Nhật Bản chưa bình luận về thông tin.

Senkaku/Điếu Ngư là nhóm đảo không người ở nằm cách Tokyo khoảng 1.900 km và Thượng Hải khoảng 600 km, hiện do Nhật Bản kiểm soát. Bắc Kinh tuyên bố nhóm đảo này thuộc chủ quyền của họ từ thập niên 1970. Sau khi Nhật bản quốc hữu hóa Senkaku/Điếu Ngư năm 2012, các tàu Trung Quốc áp sát nhóm đảo này thường xuyên hơn.

Căng thẳng giữa hai nước xoay quanh chủ quyền đối với nhóm đảo đã diễn ra nhiều năm, trong đó tàu cảnh sát biển Nhật Bản thường xuyên chạm trán tàu hải cảnh và tàu cá Trung Quốc ở khu vực.

Động thái diễn ra giữa lúc căng thẳng song phương gia tăng vì phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hôm 7/11. Bà Takaichi khi đó cảnh báo Nhật Bản có thể sẽ có động thái quân sự trong trường hợp đảo Đài Loan bị tấn công.

Trung Quốc đã phản ứng dữ dội sau phát biểu này, lần đầu triệu đại sứ Nhật Bản trong vòng hơn hai năm. Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng tuyên bố mọi hành động can thiệp quân sự từ Nhật Bản đều sẽ thất bại.

Trung Quốc hôm 14/11 khuyến cáo công dân không tới Nhật Bản. Ba hãng hàng không Trung Quốc sau đó thông báo hoàn tiền vé hoặc đổi chuyến miễn phí cho khách đi Nhật Bản. Tokyo sau đó kêu gọi Bắc Kinh nên “áp dụng những biện pháp phù hợp”, nhưng không nêu thêm chi tiết.

Trung Quốc luôn xem đảo Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất hòn đảo. Lãnh đạo Trung Quốc cũng nhiều lần khẳng định không loại trừ biện pháp sử dụng vũ lực để thu hồi hòn đảo, dù chủ trương chung vẫn là đối thoại và thống nhất trong hòa bình.

Giới lãnh đạo Nhật Bản trước đây thường tránh công khai nhắc đến đảo Đài Loan khi thảo luận về các kịch bản quân sự trong khu vực. Đây được coi là chính sách “mơ hồ chiến lược” của Nhật Bản, điều cũng được đồng minh Mỹ ủng hộ.

Phạm Giang (Theo Xinhua, Reuters)