Được mệnh danh là một trong “Bảy người con của Quốc phòng” vì những đóng góp cho nghiên cứu và công nghệ quốc phòng, Viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT) đang triển khai chương trình mới để nuôi dưỡng đội ngũ kỹ sư. Theo đó, yêu cầu nghiên cứu sinh tiến sĩ phải có bài báo khoa học để được tốt nghiệp bị bãi bỏ.

Vào tháng 9, Wei Lianfeng, trở thành nghiên cứu sinh tiến sĩ đầu tiên của trường bảo vệ thành công và lấy bằng chỉ dựa trên kết quả thực tiễn. Wei hiện là thành viên chủ chốt trong đội ngũ quản lý của Viện Điện hạt nhân Trung Quốc, theo đuổi lĩnh vực Kỹ thuật Vật liệu.

Sản phẩm tốt nghiệp của anh tập trung vào việc phát triển các quy trình hàn laser chân không, đồng thời thiết kế và chế tạo các thiết bị liên quan. Để đánh giá tính thực tiễn của công trình, HIT đã mời một số chuyên gia trong ngành tham gia hội đồng chấm điểm.

Theo xếp hạng đại học năm 2026 của Times Higher Education (THE), HIT hiện trong top 131 thế giới. Đây là một trong những cơ sở giáo dục đại học đầu tiên tham gia sáng kiến cải cách đào tạo bậc thạc sĩ và tiến sĩ của Trung Quốc. Chương trình thí điểm trên toàn quốc từ năm 2022, cho phép sinh viên hợp tác trực tiếp với các doanh nghiệp hàng đầu và phòng thí nghiệm quốc gia để phát triển thiết bị mới, thiết kế các hệ thống thế hệ tiếp theo.

Từ 2024, họ được phép thay thế luận án tốt nghiệp bằng các thiết kế kỹ thuật. Chúng phải tập trung vào 18 lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược như điện tử và công nghệ thông tin, chất bán dẫn hay điện toán lượng tử.

Sáng kiến này được Bộ Giáo dục và 8 cơ quan khác hậu thuẫn, với mục tiêu bồi dưỡng các kỹ sư hàng đầu giữa cuộc đua về công nghệ của Trung Quốc và Mỹ. Các chuyên gia nhận định kiến thức lý thuyết đơn thuần, như những bài báo khoa học trên tạp chí danh tiếng hay những luận án dày hàng trăm trang, sẽ không thể phá vỡ thế dẫn đầu về công nghệ của Mỹ.

Zong Yingying, Phó Viện trưởng điều hành trường cao học của HIT, đánh giá chính sách này hợp lý. Lý do là nhiều vấn đề kỹ thuật không dễ trình bày dưới định dạng luận án, hoặc không phù hợp để công bố. Điều này đặc biệt đúng với một số vấn đề “nút thắt cổ chai”, rất chuyên biệt và mang tính kỹ thuật đến mức cách duy nhất để giải quyết chúng là làm việc trực tiếp trên công nghệ.

HIT đã triển khai các chương trình đào tạo liên kết với hơn 60 doanh nghiệp hàng đầu và phòng thí nghiệm quốc gia, thu hút gần 3.000 ứng viên tiến sĩ tham gia.

Theo Tân Hoa Xã, kể từ khi ra mắt, trên toàn quốc, sáng kiến đã tuyển được hơn 20.000 sinh viên kỹ thuật tại 60 đại học và hơn 100 doanh nghiệp.

Trong lứa sinh viên tốt nghiệp đầu tiên, 67 người nộp đơn xin cấp bằng dựa trên những đóng góp thực tế như thiết kế sản phẩm, đề xuất ý tưởng và báo cáo phân tích tình huống.

Khánh Linh (Theo SCMP, China Science Daily)