Vì sao kinh tế Israel trụ vững giữa vòng xoáy xung đột?
Đầu tháng này, Ngân hàng Trung ương Israel giảm dự báo GDP 2026, với lý do ảnh hưởng cuộc xung đột ở Trung Đông. Tuy vậy, kinh tế nước này vẫn được kỳ vọng tăng trưởng đến 3,8%, sau khi điều chỉnh hạ 1,4 điểm phần trăm.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo kinh tế Israel tăng ở mức 3,5% năm nay, so với 2,3% của Mỹ và EU là 1,3%. Tốc độ này cũng có nghĩa GDP Israel sẽ tăng vượt trội hơn các nước G7 năm nay.
Năm 2027, IMF dự báo Israel tăng trưởng 4,4%, tiếp tục cao hơn nhiều nền kinh tế phát triển. Còn theo Thống đốc Ngân hàng Trung ương Israel Amir Yaron, nếu các cuộc xung đột kết thúc, kinh tế nước này có thể phục hồi lên 5,5%.
Dự báo tăng trưởng GDP các nền kinh tế năm 2026 và 2027 của IMF. Đồ họa: CNBC
Israel đang trong vòng xoáy xung đột từ tháng 10/2023 với Hamas, Hezbollah và nhiều lực lượng tại Trung Đông. Keren Uziyel, nhà phân tích cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU), nhận định kinh tế Israel đã tăng trưởng dưới mức tiềm năng sau nhiều năm chiến tranh, nhưng tốc độ vẫn cao nhờ lạm phát thấp, lao động tay nghề cao và chống chọi kiên cường của khu vực tư nhân.
“Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ công nghệ cao là yếu tố chính đằng sau hai thập kỷ tăng trưởng mạnh mẽ và tạo ra của cải”, bà nhận định.
Năm ngoái, hai thương vụ đầu tư nước ngoài kỷ lục vào quốc gia này đều thuộc lĩnh vực an ninh mạng, gồm thỏa thuận Google mua lại Wiz trị giá 32 tỷ USD và Palo Alto Networks chi 25 tỷ USD thâu tóm CyberArk.
Bà Keren Uziyel lưu ý Israel còn tăng trưởng nhờ phát triển tài nguyên khí đốt và xuất khẩu quốc phòng. “Ngành năng lượng sẽ chứng kiến dòng vốn đầu tư đáng kể giai đoạn 2026-2027, cả năng lượng tái tạo trong nước và mở rộng năng lực sản xuất, xuất khẩu khí đốt tự nhiên”, bà nói.
Cơ cấu dân số với tốc độ tăng bình quân gần 2% mỗi năm trong khoảng hai thập kỷ qua cũng là lợi thế của Israel. Theo tiêu chuẩn của các nước phát triển, dân số nước này tương đối trẻ. Nếu các thỏa thuận ngừng bắn được duy trì, dù yếu ớt, bà Uziyel dự báo kinh tế phục hồi khá mạnh vào giữa năm và đạt khoảng 3% năm nay.
Cùng với đó, dòng tiền vẫn đổ vào thị trường vốn Israel, theo bà Karen Schwok, nhà sáng lập kiêm CEO của văn phòng đầu tư gia đình Lucid Investments tại Tel Aviv. Tính từ đầu năm đến nay, chỉ số Tel Aviv 35 (gồm 35 công ty lớn nhất niêm yết trên sàn chứng khoán Tel Aviv, TASE) tăng 20%, tiếp nối đà đi lên 51,6% trong năm ngoái. Mức này vượt xa nhiều thị trường phát triển lớn, gồm ba chỉ số chính của Phố Wall (DJIA, S&P 500 và Nasdaq Composite).
“Dòng vốn ngoại đang quay trở lại, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, tài chính và quốc phòng”, bà nhận định. Chỉ số Tel Aviv 125 – gồm 125 công ty lớn nhất – tăng 17% từ đầu năm đến nay.
Bà Schwok cũng chỉ ra động lực thu hút dòng tiền đến từ nền kinh tế mạnh, yếu tố dân số và các thương vụ lớn. Đồng thời, công nghiệp quốc phòng Israel dự báo tiếp tục bùng nổ nhờ giành được các hợp đồng quốc tế.
Đồng shekel của Israel tăng khoảng 4% so với USD trong hơn hai tháng chiến sự và gần 7% từ đầu năm đến nay. Theo bà Schwok, dòng vốn ngoại quay lại cho thấy niềm tin của nhà đầu tư, giúp đồng shekel tăng giá. “Đã có sự chuyển biến rõ rệt từ trạng thái ‘sốc’ sang ‘bình thường hóa'”, bà nói.
Hành khách tại sân bay quốc tế Ben Gurion ở Tel Aviv, Israel, tháng 6/2025. Ảnh: AFP
Tuy nhiên, Joao Gomes – Giáo sư tài chính tại trường kinh doanh Wharton, Đại học Pennsylvania (Mỹ) – nói kinh tế Israel bắt đầu ngấm đòn xung đột. Lực lượng lao động thiếu hụt do bị huy động tham gia chiến sự, và chi tiêu tiêu dùng suy giảm vì lo ngại an ninh.
Ngành du lịch cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm suy yếu tăng trưởng và thu ngân sách. Theo ông, nợ công đã tăng đáng kể nhưng vẫn có thể kiểm soát nếu quốc gia Trung Đông đạt được một thỏa thuận hòa bình. Bởi điều này giúp họ giảm đáng kể và bền vững chi tiêu quốc phòng, duy trì niềm tin nhà đầu tư nước ngoài và nhân lực chất lượng cao. “Nếu không, kinh tế Israel sẽ khó khăn hơn khi đối mặt rủi ro đồng nội tệ suy yếu, lạm phát tăng và vốn ngoại rút khỏi thị trường”, ông nói.
Chuyên gia Keren Uziyel tại EIU nhận định dù nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn mạnh, xung đột dự báo gây tổn hại đến nhiều khía cạnh của kinh tế Israel. Gần đây, chính phủ nước này phải dỡ bỏ lệnh đóng cửa các dịch vụ không thiết yếu vì lo ngại sụt giảm tăng trưởng và thu ngân sách. “Chúng tôi vẫn dự báo tiêu dùng suy giảm đáng kể trong tháng 3-4, mùa du lịch cao điểm trong năm”, bà nói.
Phiên An (theo CNBC)
Tin tức cập nhật 24H
-
Ông Zelensky sẵn sàng gặp ông Putin ở hội nghị G20
Tổng thống Zelensky nói sẵn sàng gặp người đồng cấp Nga Putin tại hội thượng đỉnh G20 ở Mỹ vào tháng 12, khi các nỗ lực chấm dứt xung đột đang được đẩy mạnh.
-
Thủ tướng đề nghị sớm hình thành chiến lược kết nối công nghệ Việt – Ấn
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Việt Nam - Ấn Độ sớm hình thành chiến lược kết nối công nghệ, tập trung vào các ngành mũi nhọn như AI.
-
Đảo Perim – ‘chốt cửa’ án ngữ huyết mạch hàng hải biển Đỏ
Đảo Perim nằm giữa eo Bab el-Mandeb, cửa ngõ nối biển Đỏ với Ấn Độ Dương, giữ vị trí chiến lược trên một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.
-
‘Nhiệm vụ cảm tử’ của biên đội F-16 ứng phó vụ khủng bố 11/9
Hai phi công F-16 được lệnh chặn máy bay bị không tặc chiếm ngày 11/9/2001, thống nhất sẽ lao thẳng vào phi cơ để ngăn nó tấn công thủ đô.
-
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mở ra hướng hợp tác mới giữa Việt Nam với Nga, Pháp
Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết chuyến thăm Nga, Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đạt kết quả thực chất, mở ra hướng hợp tác mới giữa Việt Nam với hai nước.
-
Houthi chiếm đảo chiến lược, kiểm soát ‘yết hầu biển Đỏ’
Lực lượng Houthi chiếm đảo chiến lược Perim ở eo biển Bab al-Mandab, siết kiểm soát với khu vực được ví như "yết hầu biển Đỏ".
-
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Pháp hỗ trợ đào tạo nhân lực năng lượng nguyên tử
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Pháp hỗ trợ đào tạo nhân lực, giúp Việt Nam đủ năng lực làm chủ công nghệ lượng tử trong tương lai.
- Xem thêm