Vì sao lội nước vài giờ có thể khiến da tổn thương?

Sau nhiều giờ lội trong nước ngập, da ngứa, đỏ, bong tróc hay loét do hàng rào bảo vệ tự nhiên bị suy yếu nên dễ bị kích ứng.

Mưa lớn kéo dài tại các tỉnh phía Bắc khiến nhiều tuyến phố ngập sâu. Bên cạnh những bất tiện trong sinh hoạt và giao thông, phải ngâm chân hoặc tiếp xúc với nước ngập nhiều giờ làm tăng nguy cơ tổn thương da, đặc biệt ở bàn chân và cẳng chân.

Bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, cho biết khi bàn chân bị ngâm trong nước hoặc trong giày, tất ướt suốt nhiều giờ, lớp sừng của da sẽ ngậm nước trở nên trắng, mềm và nhũn, rõ nhất ở các kẽ ngón chân. Hàng rào bảo vệ tự nhiên của da bị suy yếu, khiến da dễ xây xước, nứt và kích ứng. Những tổn thương nhỏ đôi khi khó nhận thấy song có thể trở thành đường vào cho vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh.

“Rất khó xác định trong nước ngập chứa những chất bẩn gì, có thể lẫn nước thải, chất thải, hóa chất và vi sinh vật gây bệnh, cũng có thể có mảnh kính, kim loại hoặc vật sắc nhọn”, bác sĩ Thành nói.

Một trong những biểu hiện thường gặp là kích ứng hoặc viêm da tiếp xúc. Khi ấy vùng da bàn chân, cẳng chân đỏ, ngứa, nóng rát hoặc nổi ban. Tình trạng này dễ xảy ra ở người có làn da nhạy cảm hoặc mắc bệnh da từ trước.

Bàn chân ẩm kéo dài, khi tiếp tục mang giày và tất ướt tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển hoặc khiến bệnh nấm có sẵn nặng hơn. Bạn có thể ngứa ở kẽ chân, bong vảy, nứt da, nóng rát; vùng da giữa các ngón trở nên trắng, mềm và nhũn.

Tuy nhiên, không phải cứ ngứa, đỏ hoặc bong da sau khi lội nước là bị nấm. Tổn thương do ngâm nước kéo dài, viêm da tiếp xúc và nhiễm nấm có thể có biểu hiện ban đầu tương đối giống nhau. Vì vậy, không nên tự chẩn đoán hoặc tự dùng các loại thuốc bôi phối hợp nhiều thành phần kéo dài khi chưa xác định nguyên nhân.

Đáng lưu ý là những vết thương trên da. Khi di chuyển trong nước ngập, bàn chân có thể va phải đá, mảnh kính, kim loại hoặc vật sắc nhọn. Một số vết xước, vết đâm rất nhỏ nên bạn có thể không nhận ra ngay. Da ngâm nước lâu nên mềm và dễ tổn thương. Các vết nứt ở gót chân, kẽ ngón hoặc vùng da đang trầy xước tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Do đó, sau khi lội nước, bạn nên kiểm tra kỹ bàn chân và cẳng chân, đặc biệt nếu có vết thương. Vết đâm sâu, vết thương bẩn hoặc do vật sắc nhọn gây ra cần được làm sạch, kiểm tra dị vật và đánh giá tình trạng để tiêm ngừa uốn ván. Người bệnh đái tháo đường, bệnh mạch máu ngoại biên, suy giảm miễn dịch hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch cần thận trọng, nhất là khi có vết thương hở ở chân.

Bác sĩ khuyến cáo sau khi lội qua khu vực ngập, việc đầu tiên là cởi bỏ quần áo, giày và tất ướt, sau đó làm sạch vùng da đã tiếp xúc với nước bằng xà phòng và nước sạch càng sớm càng tốt. Sau khi rửa, cần lau khô kỹ, nhất là ở các kẽ ngón chân. Giày, tất ngấm nước không nên tiếp tục sử dụng khi còn ẩm. Nếu phải thường xuyên đi qua khu vực ngập, nên chuẩn bị giày dép và tất khô để thay khi có thể.

Các vết trầy xước cần rửa sạch, kiểm tra kỹ và theo dõi trong những ngày tiếp theo. Nếu nghi ngờ có dị vật mắc trong vết thương hoặc bị vật sắc nhọn đâm, nên đến cơ sở y tế để kiểm tra. Không nên tự ý ngâm chân trong dung dịch sát khuẩn quá đậm đặc, sử dụng dung dịch có tính axit hoặc kiềm mạnh hay bôi nhiều loại thuốc lên vùng da đang kích ứng. Những cách xử lý này có thể tiếp tục làm tổn thương hàng rào bảo vệ da và khiến tình trạng viêm nặng hơn.

Chỉ tiếp xúc với nước trong thời gian ngắn, sau đó da được rửa sạch và giữ khô đúng cách thì nguy cơ mắc bệnh da thấp. Tuy nhiên, cần theo dõi các tổn thương trong những ngày tiếp theo. Khi xuất hiện đỏ lan rộng, sưng nóng, đau tăng, mụn nước, vết loét, chảy dịch, mủ hoặc sốt, cần đi khám thay vì tiếp tục tự điều trị tại nhà.

Bác sĩ khuyến cáo nên nhớ ba bước sau khi lội nước ngập: rửa sạch – lau thật khô – kiểm tra kỹ các vết xây xước. Người đang có vết thương hở ở chân cần hạn chế tối đa để vùng tổn thương tiếp xúc trực tiếp với nước ngập.

Thúy Quỳnh