Tại Nhật Bản, thực khách thường húp thành tiếng khi ăn mì soba, udon và ramen truyền thống – những loại có sợi dài hơn mì Ý.

Nhiều người thắc mắc lý do một quốc gia coi trọng sự yên tĩnh như Nhật Bản lại duy trì thói quen này. Thực tế, tiếng húp mì thể hiện sự ngon miệng, là cách tán thưởng đầu bếp gián tiếp.

Lý do chính của việc húp mì nằm ở sự tiện lợi và hương vị. Người Nhật dùng đũa, không thể cuộn tròn sợi mì như dùng nĩa. Húp mì giúp đưa thức ăn vào miệng nhanh chóng, không cần thực hiện các hành động kém duyên như liếm đầu đũa.

Bên cạnh đó, các món mì như soba, ramen hay udon thường đi kèm nước dùng nóng hổi. Việc húp giúp không khí tràn vào làm nguội sợi mì, tránh gây bỏng miệng. Các chuyên gia ẩm thực Nhật Bản cho biết cách ăn này đưa hương thơm tiếp xúc trực tiếp với các thụ cảm khứu giác, giúp thực khách cảm nhận trọn vẹn hương vị món ăn.

Trong các quán mì tại Nhật, tiếng xì xụp trở thành một phần của không gian, tương tự tiếng nước sôi của nồi lẩu hay tiếng xèo xèo của vỉ nướng.

Ông Horii Yoshinori, chủ cửa hàng mì soba Sarashina Horii có tuổi đời 220 năm tại Tokyo, giải thích thói quen này dưới góc độ lịch sử.

Theo ông, cây kiều mạch (nguyên liệu làm mì soba) xuất hiện tại Nhật Bản từ nhiều thế kỷ trước. Mì soba bắt đầu phổ biến từ thời Edo (1603-1868), là lựa chọn hàng đầu của tầng lớp lao động nhờ giàu dinh dưỡng, giá rẻ và thu hoạch nhanh hơn lúa gạo. Đến năm 1800, thành phố Edo (Tokyo ngày nay) có khoảng 700 quán soba, xếp sau các quán rượu izakaya về số lượng.

Tại các quầy hàng di động, thực khách thường đứng ăn vội vã để tiếp tục công việc, không câu nệ quy tắc bàn ăn khắt khe của giới quý tộc. Tiếng xì xụp dần trở nên tự nhiên, lan sang cách thưởng thức ramen và các loại mì khác đến ngày nay.

Dù húp mì là cách tốt nhất để thưởng thức soba, ông Horii không ép thực khách phải làm theo. Ông quan niệm sự hài lòng của khách hàng là điều quan trọng. Những người không quen húp có thể nhai chậm để cảm nhận vị ngon theo cách riêng.

Việc húp xì xụp mì tại nhà hàng cũng bị nhiều khách quốc tế coi là hành vi thiếu lịch sự.

Một chương trình của đài TV Asahi năm 2024 cho thấy không phải du khách nào cũng thoải mái với văn hóa này ở Nhật Bản. Một nam du khách Pháp kể cảm giác phiền toái khi nghe tiếng húp mì của những người xung quanh trong quán soba.

Khảo sát của trang SoraNews24 năm 2024 trên Facebook cho thấy 89% trong số 965 người tham gia không thấy phiền với tiếng húp mì. Dù nhóm khảo sát cho biết kết quả chưa đại diện cho toàn bộ cộng đồng quốc tế, con số này giúp người bản địa an tâm hơn về nét đặc trưng văn hóa.

Tại những quán mì lâu đời như Sarashina Horii, dân bản địa thường hướng dẫn du khách cách húp đúng điệu. Việc thấu hiểu văn hóa bản địa quan trọng hơn tuân thủ cứng nhắc các quy tắc ứng xử. Tiếng xì xụp vì thế trở thành một phần linh hồn trong không gian ẩm thực của xứ sở hoa anh đào.

Minh Phương (Theo SoraNews24, Nippon)