Theo dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thực thi Luật Đất đai 2024, các dự án phải tính tiền sử dụng đất theo bảng giá do Nhà nước ban hành. Tại văn bản góp ý dự thảo Nghị quyết, VNREA cho rằng cách làm này chưa phù hợp với những khu vực mới hình thành hoặc chưa có dữ liệu giá đất đầy đủ.

Hiệp hội phân tích bảng giá đất thường được thu thập dựa trên các khu vực đã phát triển, có hạ tầng và giao dịch ổn định. Trong khi đó, những dự án lớn như khu đô thị hàng trăm ha hay ở vùng ven biển, giáp ranh thường có điều kiện tự nhiên và chi phí đầu tư rất khác biệt. Nếu áp dụng bảng giá đất “cứng”, giá trị tính toán có thể chênh lệch so với thực tế, khiến doanh nghiệp khó triển khai hoặc bị đội chi phí.

Do đó, VNREA đề xuất bổ sung quy định cho phép xác định giá đất cụ thể theo các phương pháp định giá nêu tại Luật Đất đai 2024 như so sánh, chiết trừ hoặc thặng dư… Cơ chế này được họ kiến nghị áp dụng với dự án từ 100 ha trở lên hoặc ở khu mới phát triển, chưa có bảng giá.

Việc linh hoạt trong xác định giá đất, theo VNREA, sẽ phản ánh đúng chi phí, tránh thất thu ngân sách và khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư vào các vùng, khu vực mới.

Hiệp hội cũng đề xuất bỏ quy định thu khoản bổ sung 5,4% mỗi năm trong trường hợp dự án chưa được xác định giá để nộp tiền sử dụng đất. Bởi đây là mức thu quá cao, chưa hợp lý trong bối cảnh nhiều dự án bị chậm định giá do thủ tục hành chính kéo dài, tức là lỗi không phải do nhà đầu tư. Trường hợp giữ nguyên quy định này có thể làm tăng chi phí của nhà đầu tư, ảnh hưởng dòng vốn và tiến độ triển khai dự án.

Bên cạnh đó, VNREA kiến nghị cho phép doanh nghiệp được khấu trừ các khoản tạm ứng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà họ đã trả vào nghĩa vụ tài chính khác. Tương tự, khoản chi đầu tư hạ tầng dự án được tính khi xác định nghĩa vụ tài chính về đất của chủ đầu tư. Hiệp hội lập luận đây là các khoản chi thực tế, góp phần làm tăng giá trị khu đất, nên cần được hạch toán hợp lý để đảm bảo công bằng cho nhà đầu tư.

Theo VNREA, các điều chỉnh nêu trên sẽ giúp quá trình triển khai Luật Đất đai 2024 minh bạch, thực chất hơn. Việc này tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở và khu đô thị trong giai đoạn tới.

Phương Uyên