Vợ chồng đã thống nhất ly hôn, có cần đến tòa án làm thủ tục?

Vợ chồng tôi ly thân 3 năm, đã thuận tình ly hôn nhưng đang kẻ Bắc người Nam, việc đi lại tới tòa án rất bất tiện.

Chúng tôi đã thống nhất, không có tài sản chung cần phân chia, không có khoản nợ hay tranh chấp tiền bạc chung. Con chung sẽ do mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, không có tranh chấp về quyền nuôi con.

Tôi xin nhờ luật sư tư vấn giúp một số vấn đề:

1. Trường hợp của tôi có thể tiếp tục làm thủ tục thuận tình ly hôn khi vợ chồng đang ở hai thành phố khác nhau không hay bắt buộc phải chuyển sang làm đơn ly hôn đơn phương?

2. Chồng tôi ở TP HCM, tôi ở Bắc Ninh có cách nào làm thủ tục để hạn chế việc đi lại không? Có thể xin giải quyết vắng mặt hoặc làm việc từ xa, tổ chức phiên tòa ly hôn online được không?

Xin được luật sư giải đáp và chân thành cảm ơn.

Độc giả Phạm Ly

Luật sư tư vấn:

Những điều kiện để được ly hôn thuận tình

Theo Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình, trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì tòa án giải quyết việc ly hôn.

Chỉ được coi là thuận tình ly hôn khi vợ chồng không có tranh chấp trên 3 phương diện: tình cảm (cùng thống nhất ly hôn), con cái (thỏa thuận ai là người trực tiếp nuôi con, cấp dưỡng như thế nào) và tài sản.

Một vấn đề cần lưu ý là tại thời điểm nộp đơn, vợ chồng thống nhất hoàn toàn việc ly hôn nhưng trong quá trình giải quyết mà phát sinh tranh chấp thì cũng không đủ điều kiện để được thuận tình ly hôn.

Với trường hợp bạn nêu, vợ chồng đã thống nhất trên ba phương diện pháp luật quy định nên về nguyên tắc có đủ điều kiện để được xem xét thuận tình ly hôn. Theo điểm h khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, đơn xin thuận tình ly hôn có thể nộp tại tòa án nơi người vợ hoặc người chồng đang cư trú.

Khi các bên thuận tình ly hôn thì tòa án lập Biên bản ghi nhận sự tự nguyện ly hôn và hòa giải thành. Hết thời hạn 7 ngày kể từ ngày lập biên bản mà không có đương sự nào thay đổi ý kiến về sự thỏa thuận đó, tòa án ra Quyết định công nhận thuận tình ly hôn mà không phải mở phiên tòa xét xử như với trường hợp ly hôn đơn phương.

Thuận tình ly hôn ngắn gọn hơn rất nhiều so với ly hôn đơn phương về thời gian giải quyết, số lần lấy lời khai, hòa giải giữa các bên.

Tuy nhiên, việc lấy lời khai, hòa giải thì phải tiến hành trực tiếp, có sự tham gia của các bên tại trụ sở tòa án. Một trong các bên không thể trình bày ý kiến với tòa án qua mạng (online).

Về việc xét xử trực tuyến, theo Nghị quyết 33/2021/QH15 của Quốc hội, Tòa án nhân dân được tổ chức phiên tòa trực tuyến để xét xử sơ thẩm, xét xử phúc thẩm vụ án hình sự, dân sự, hành chính có tình tiết, tính chất đơn giản; tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án rõ ràng, trừ các trường hợp sau:

– Vụ án hình sự, dân sự, hành chính liên quan đến bí mật nhà nước;

– Vụ án hình sự về một trong các tội xâm phạm an ninh quốc gia quy định tại Chương XIII của Bộ luật Hình sự;

– Vụ án hình sự về một trong các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh quy định tại Chương XXVI của Bộ luật Hình sự.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc xét xử trực tuyến các vụ án ly hôn (đơn phương) không phổ biến vì nhiều lý do khác nhau. Khi một trong các bên có nguyện vọng được xét xử trực tuyến thì có thể đề nghị với tòa án để được xem xét, giải quyết.

Với các quy định nói trên, vợ chồng bạn nên thống nhất lựa chọn tòa án nào để thuận tiện nhất cho việc thuận tình ly hôn.

Sau khi nộp đơn, các bên vẫn phải làm việc trực tiếp tại trụ sở tòa án theo quy định của pháp luật.

Bạn có thể trình bày với tòa án về việc điều kiện đi lại khó khăn để tòa án xem xét, có thể gộp một số nội dung công việc như đương sự viết bản tự khai; biên bản lấy lời khai, biên bản hòa giải do tòa án tiến hành trong cùng một buổi làm việc.

Luật sư Vũ Tiến Vinh
Công ty Luật Bảo An, Hà Nội